این روزها و ماه‌ها مشاغل زیادی تا مرز ورشکستگی و تعطیلی پیش رفته‌اند اما از سویی هم واقعیت پیش‌بینی نشده دیگری در حال ظهور است: سرعت شکل‌گیری کسب و کارهای جدید نسبت به سال گذشته افزایش یافته. اگر به تاریخ رجوع کنیم، خواهیم دید بسیاری از این افراد، با رسیدن به موفقیت‌های کاری چشمگیر، در آینده خبرساز می‌شوند.

کارآفرینی در بدترین زمان تاریخ

در شانزده فوریه، مریسا و آدام گلداستین، شرکت Rafi Nova را راه انداختند تا چمدان‌ و کوله پشتی‌های حرفه‌ای به مسافران ماجراجو بفروشند. آنها در تولیداتشان از پارچه‌های تولیدی زنان ویتنامی استفاده و در مقابل حق‌الزحمه‌ای منصفانه و رضایت‌بخش به آنها پرداخت می‌کردند. محصولات شرکت رفی‌نوا کیفیت لازم را داشت و در بازار نیز در حال جاافتادن بود اما با شیوع همه‌گیری ویروس کرونا، سفرهای ماجراجویانه و در نتیجه فروش محصولات آنها نیز متوقف شدند.

خانم گلداستین که کسب و کار خود را در نیدهمِ ماساچوست راه انداخته بود، درباره وضعیت جدیدی که با شیوع ویروس کرونا پیش آمده بود، می‌گوید: «هیچ کس دیگر حتی خانه خود را ترک نمی‌کرد، چه برسد به اینکه بخواهد یک چمدان ۲۳۰ دلاری بخرد. در حقیقت ما یک شرکت مُد مسافرتی رو در بدترین زمان ممکن در تاریخ راه‌اندازی کردیم.»

موسس شرکت رفی‌نوا
شرکت Rafi Nova در ایام شیوع ویروس کرونا، خط تولید خود را به کلی عوض کرد

وقتی فروش پایین آمد و هیچ پولی برای آنها باقی نماند، این زوج تصمیم گرفتند تا از شرکای کاری خود در ویتنام بخواهند تا نیروی کاری‌شان را روی ساخت ماسک‌های تنفسی  متمرکز کنند تا آنها این ماسک‌ها را به صورت رایگان در اختیار کسانی که در خط مقدم مبارزه با کرونا فعالیت می‌کردند بگذارند. چیزی که گلداستین آن به انسان‌دوستی ارتباط می‌دهد: برای ما این یک موقعیت کاری نبود، ما از روی احساس وظیفه و خدمت‌رسانی تصمیم به انجام این کار گرفتیم.»

مدتی بعد دوستان و خانواده از آنها خواستند تا در صورت امکان تعدادی از ماسک‌هایشان را خریداری کنند. خانم گلد استین، تصویری از خودش که یکی از همان ماسک‌ها را بر صورت داشت بر روی وبسایتشان و صفحه فیسبوک خودش گذاشت و زیر آن نوشت: «ما ماسک تنفسی داریم».

صبح روز بعد او معادل ۲۵ هزار دلار، سفارش ماسک دریافت کرد. بنابراین طبیعی بود که شرکت‌شان دیگر به برنامه قبلی خود بازنگردد. ظرف ۷ ماه، شرکت رشد کرد و ۳۰ کارمند در امریکا و ۴ نفر در ویتنام استخدام کردند. حالا با افزایش تولیدات آنها باید محل شرکت را به جایی بزرگتر منتقل و محصولات جانبی را نیز تولید و به فروش برسانند. اگر این کار را بکنند پیش‌بینی می‌شود تا ابتدای اکتبر تولیداتشان ۶۰ درصد افزایش خواهد یافت.

همه‌گیری ویروس کرونا استارتاپ‌ها و کارآفرین‌ها را از بوستون تا سیلیکون‌ولی در شرایط و موقعیتی منحصر به فرد قرار داده است. در حالت عادی چنین بحران‌هایی استارتاپ‌های ضعیف و دارای پشتوانه ناکافی را نابود می‌کند و بسیاری از کارآفرینان را نیز بر آن می‌دارد تا فعالیت‌هایشان را تا عادی شدن اوضاع معلق کنند.

در ماه‌های گذشته اما تعداد کسب‌وکارهای جدیدی که در امریکا راه‌اندازی می‌شود رو به افزایش گذاشته که دلیل اصلی آن هنوز روشن نیست: آیا کارآفرینان به دنبال فرصتی ویژه می‌گشتند که برای‌شان فراهم شده، یا این افراد به خاطر از دست دادن شغل و درآمدشان در شرایط همه‌گیری، راهی نداشتند جز آنکه کاری دیگر را آغاز کنند؟

زمان نادرست در صنعت نادرستی

مارک پنزل، بنیانگذار و رئیس استارتاپ ژنوم- شرکتی بین‌المللی که در زمینه تحقیق و نیز مشاوره در حوزه استارتاپ‌ها فعالیت می‌کند- این شرایط را چنین شرح می‌دهد: «این بحران، شبیه به هیچ بحران دیگری نیست. پیش از این هرگز در شرایطی قرار نگرفته بودیم که فعالیت بنگاه‌های اقتصادی به کلی متوقف شود.»

هواپبماهای زمین‌گیر شده
بسیاری از مشاغل در حوزه گردشگری در دوران شیوع ویروس کرونا مثل هواپبماهای زمین‌گیر شده، به صورت موقت از بین رفتند.

در اوضاع و احوال کنونی که کرونا همه چیز را تحت‌الشعاع قرار داده، کارآفرینان به صورت یکسان با جریانات روبرو نمی‌شوند و هر صنف و کسب و کاری، با داستانی متفاوت روبه‌رو شده است. بسیاری از کارآفرینان متوجه شده‌اند که در زمان نادرست در صنعت نادرستی قرار گرفتند و اگر کنگره، در برنامه حمایتی خود به آنها کمک نمی‌کرد، بیش از یک چهارم بنگاه‌های اقتصادی کوچک بیش از سه ماه در این شرایط دوام نمی‌آوردند.

Small Business Majority یک گروه ملی از وکلا را در ماه آگوست مامور کرد که از شبکه‌‌ای در حدود ۷۰۰۰۰ کسب و کار تحقیق کنند. آن‌ها در بررسی‌های خود متوجه شدند از هر ۵ بنگاه، یک بنگاه بین ۴ تا ۶ ماه می‌توانست شرایط کرونایی را تاب بیاورد در حالی که از هر ۶ بنگاه، یکی طی همین مدت اعلام ورشکستگی کرده بود.

تبدیل بحران به فرصت در دوران کرونا

این ابر سیاه که بالای سر کارآفرینان ایستاده، به امریکا محدود نمی‌شود. یکی از بررسی‌های بین‌المللی «استارت‌آپ ژنوم» نشان می‌دهد که ۴۱ درصد از کسب و کارهای استارتاپی، تنها برای کمتر از سه ماه آینده‌شان پول نقد دارند. این رقم نسبت به معادل آن قبل از همه‌گیری، ۲۹ درصد افزایش یافته است. یکی از دلایل این مسئله، شتاب گرفتن برخی از جریان‌ها و تحولات بازار و حرکت به سمت آنلاین شدن در دوران شیوع ویروس است. دانا کلی، استاد کارآفرینی در کالج بوستون ماساچوست می‌گوید: «تعدد زیادی از کسب و کارها پیش از شیوع ویروس به سختی روزگار می‌گذراندند و شرایط پیش آمده، آخرین میخ بر تابوت آنها بود.»

استفاده از ماسک در شرکت Rafi Nova
رفی‌نوا تنها یکی از چند استارتاپی است که در دوران همه‌گیری خودشان را از ورشکستگی نجات دادند و به احتمال زیاد به شرکت‌هایی موفق تبدیل می‎‌شوند

کیسی کجل، چهار سال پیش، آژانس گردشگری خود را در کانزاس شرقی به راه انداخته بود، منطقه‌ای که چندان در جذب گردشگر موفق نیست. از این همین رو او می‌دانست که باید مسیر دشواری را طی کند و آگاهانه هم خود را برای آن آماده کرده بود. اما وقوع همه‌گیری جزو پیش‌بینی‌های او نبود. ممنوعیت‌های رفت و آمد باعث شد تا در فصل بهار که زمان رونق گردشگری آن منطقه است، هیچ درآمدی کسب نکند. وقتی تابستان فرا رسید، کیسی حتی برای جذب گردشگر در مناطق نزدیکی چون Flint Hills  و منطقه حفاظت شده Tallgrass Prairie تلاش نکرد.

اول به آن دلیل که خودش دچار بیماری طولانی‌مدتی شده بود. هرچند بیماری کیسی کرونا تشخیص داده نشد اما او برای اطمینان از سلامت اطرافیان و همکارانش، خانه نشین شد و دخترش را نیز در خانه آموزش میداد. خانم کجل می‌گوید: «این برای من یک تغییر ۱۸۰ درجه‌ای بود! پیش از این شرایط من افراد را از بیرون این اجتماع، به شهرمان می‌کشاندم و حالا، اصرار دارم که هیچ کسی به خاطر خود، خانواده و جامعه‌اش از خانه خارج نشود.» پروفسور کِلِی، استاد دانشگاه بابسون می‌گوید: «قاعدتا، شکل‌گیری و رشد کسب‌وکارهای جدید، بلافاصله پس از پایان دوران همه‌گیری و احیای اقتصادها افزایش نمی‌یابد. در بحران‌های عمیقی مثل کرونا این فرآیند حداقل دو سال طول می‌کشد.»

 بر اساس بررسی Economic Innovation Group بعد از سقوطی که در ماه مارس اتفاق افتاد، تعداد کسب‌وکارهای آنلاین رو به رشد، در ماه می نسبت به سال گذشته، ۱۲ درصد افزایش داشته است. بخش عمده‌ای از این اپلیکیشن‌ها به عقیده Census Bureau به احتمال زیاد به شرکت‌هایی موفق و کارمندان زیاد تبدیل خواهند شد. این اتفاق ممکن است یکی از دلایل رشد کسب و کارهای تازه را توضیح دهد؛ عده زیادی از افرادی که به ناگهان شغل و درآمد خود را از دست داده بودند برای یافتن کاری جدید اقدام کردند. روانه شدن سیلی از تقاضانامه‌ و طرح ایده‌ برای راه‌اندازی کسب‌وکارهای جدید یا اقدام برای کار به صورت آزاد و نتیجه همین اتفاق است. توضیح دیگر برای این روند افزایشی، جستجوی کارآفرینان و رفتن به دنبال فرصت‌های جدید در دوران بحران کرونا است. تحولی که به نظر می‌رسد تهدیدها را به فرصت تبدیل می‌کند و این از نظر EIG اتفاقی خوشایند برای اقتصاد جامعه است.

خطوط تولیددر شرایط کرونا
تجربه تاریخی نشان می‌دهد تعدداد زیادی از شرکت‌های بزرگ و ارزشمند در شرایط بحرانی شکل گرفته‌اند

کارآفرینان در دوران کرونا سود برده‌اند

همه‌گیری، در واقع برای برخی از کارآفرینان، سودآور بوده است. در بررسی جهانی استارتاپ ژنوم در ماه آوریل، ۱۲ درصد از استارتاپ‌ها، به طور میانگین ۱۰ درصد افزایش سود داشته‌اند. پارادوکس چنین بحران‌هایی در این نهفته ‌است که هرچند، تعداد استارتاپ‌هایی که در طی بحران ورشکسته می‌شوند بیشتر از حالت عادی است، با این حال کسب‌وکارهایی که از این شرایط جان سالم به در می‌برند، قدرت و ماندگاری بسیار زیادی پیدا می‌کنند. برای مثال دو شرکت حمل‌ونقل عظیم Uber و پلتفرم پرداخت موبایلی Square طی رکود اقتصادی بزرگ امریکا، شکل گرفتند.

آقای پنزل معتقد است: «بحران‌ها، همواره موقعیت‌هایی را در اختیار کارآفرینان قرار می‌دهند. از بین شرکت‌هایی که در فهرست Fortune 500 قرار گرفته‌اند، نیمی از آنها در تقابل با شرایط موجودشان تشکیل شدند و ۵۰تایشان، در دوران رکود اقتصادی بزرگ امریکا آغاز به کار کردند. این شرکت‌ها مجموعا ۱۴۵ میلیارد دلار ارزش دارند.»

زمانی که برین لیمینگ، برای مدرک MBA در کالج بابسون مشغول به تحصیل بود، ایده‌ای در سر می‌پروراند تا با کمک بازی‌های کامپیوتری، کدنویسی را به کودکان بیاموزد. او در سال ۲۰۱۸ شرکت Unruly Studios را که یک مرکز آموزش فناوری بود، در بوستون راه اندازی کرد. تا سال ۲۰۱۹، این شرکت، محصولات آموزشی خود را  با عنوان Splats به مدارس می‌فروخت و دانش‌آموزان با این وسایل می‌توانستند به کمک کدنویسی‌های ساده چراغ‌هایی را روشن کنند یا صداهایی خاص از دستگاه دریافت کنند و… .

ایده اصلی این بود که کدنویسی به کمک بازی آموزش داده شود و اولین فصل سال ۲۰۲۰، بهترین دوره رونق برای این شرکت بود. وقتی در بهار، به علت شیوع کرونا، مدارس تعطیل شدند، شرکت طی مکالماتی با مدرسان سراسر کشور، سعی کرد در آموزش آنلاین جایی برای خود باز کند یا شکلی ترکیبی از آموزش آنلاین و حضوری را ایجاد کند. با کاهش روابط اجتماعی دانش آموزان در تابستان، شرکت بر آموزش مهارت‌های اجتماعی و عاطفی تمرکز کرد، اکنون با فرارسیدن پاییز، برنامه‌ای جدید از سوی مدرسان موسیقی برای آموزش به کمک Splat به این شرکت پیشنهاد شده است. زیرا، قابلیت‌های این دستگاه از ریکوردهای رایج برای آموزش موسیقی بسیار بیشتر است.

شهرهای خالی از گردشگر
شیوع ویروس کرونا برای کشورهای متکی به گردشگری مشکلات زیادی ایجاد کرده است

چنین تغییراتی در رویکرد شرکت، سودی فراوان و رشدی چشم‌گیر برای این شرکت نوظهور به ارمغان آورده است. خانم لیمینگ می‌گوید: «تاکنون سپتامبر بهترین ماه برای ما بوده است و حال قصد داریم در پاییز میزان فروش را با شتاب بیشتری افزایش دهیم.»

شیوع این بیماری، همچنان فرصت‌های جدید را برای کارآفرینان فراهم می‌آورد. با پر شدن بازار از فروشندگان و تولیدکنندگان ماسک، اکنون خانم گلیداستین قصد دارد تا تولیدات شرکت را گسترش دهد و محصولات دیگری همچون کیف‌های کمری و دستکش‌های ضدمیکروب تولید کند. شرکت رفتی‌نوا قصد دارد بخشی از محصولات را به صورت خیریه در اختیار مصرف‌کنندگان بگذارد و با  سود حاصل از بخش دیگر، شرکت‌های غیرانتفاعی تاسیس کند.

او می‌گوید: «ما هرگز قصد نداشتیم تا از شرایطی که برای دیگران مایه درد و رنج شده، سود ببریم یا فرصت‌طلب باشیم. بنابراین به تولید محصولاتی مشغول شدیم که به صورت واقعی و درست به دیگران کمک کند و در گام بعدی، تلاش کردیم با افزایش تولید، کاری کنیم که محصولاتمان به دست هر کسی که به آن نیاز دارد یا حتی کسانی که وسع مالی ندارند، برسد.»

نشست خبری استارتاپ گردشگری فلایتیو برگزار شد. این نشست به صورت آنلاین و با حضور علی کشفی، هم‌بنیان‌گذار و مهیار محمدی مدیر مارکتینگ فلایتیو و به مناسبت تغییرات بصری این برند و با حضور خبرنگاران رسانه‌ها برگزار شد.

در این نشست خبری علی کشفی درباره تاثیر کرونا بر آمارهای این کسب و کار حوزه گردشگری گفت: «کرونا روی همه حوزه‌ها تاثیر بدی گذاشته و یکی از صنایعی که در خط مقدم آسیب کرونا بوده صنعت گردشگری است. در بسیاری از کشورها گردشگری سهم زیادی از اقتصاد دارد و از این رو کشورهای مختلف خسارت‌های زیادی از کرونا دیده‌اند.»

کشفی با اشاره به سال سخت ۹۸ هم گفت: «سال ۹۸ سال بسیار سختی بود و اتفاق‌های زیادی برای گردشگری افتاد که اوج این مشکلات قطعی اینترنت در آبان و آذر بود. این اتفاقات باعث شد ما در فلایتیو به فکر تغییرات در روند و فرایندهای کسب‌وکارمان بیفتیم.»

هم‌بنیان‌گذار فلایتیو درخصوص وضعیت کرونا و کسب‌وکارها یک تقسیم‌بندی سه‌مرحله‌ای از این تاثیرگذاری ترسیم کرد و گفت: کرونا در سه دوره زمانی کسب و کارها را تحت تاثیر قررا می‌دهد. این دوره‌ها عبارتند از:

  • دوران بحران کرونا: که جالب است هنوز نمی‌دانیم که این دوره را پشت سر گذاشته‌ایم یا نه.
  • دوران ریکاوری: که باید کم کم خودمان را به وضعیت‌های قبل برگردانیم.
  • دوران پساکرونا: دوره‌ای که انسان‌ها و کشورها و دولت‌ها؛ خدمات و روش‌هایشان را تغییر خواهند داد. در این دوره کسب‌وکارها هم تغییر خواهند کرد.

از افت ۹۰ درصدی تا افت ۶۰ درصدی

کشفی در پاسخ به خبرنگار آگرد درباره تاثیر کرونا بر افت فروش این کسب و کار گردشگری هم گفت: «در دوران اوج تاثیر کرونا بر فلایتیو ما شاهد یک افت ۹۰ درصدی در فروش خود بودیم. اما حالا کم کم در حال ریکاوری هستیم و فعلا به ۴۰ درصد فروش قبل از کرونای خود بازگشته‌ایم.»

هم‌بنیان‌گذار فلایتیو درباره اینکه چطور توانسته‌اند بدون تعدیل نیرو این دوران را پشت سر بگذارند نیز با انتقاد تلویحی از برخی رقبای خودشان گفت: «بسیاری از تعدیل نیروهای ابتدای کرونا شاید ربط زیادی به کرونا نداشته و فقط زمان آن با کرونا یکی شده است. یعنی کسب‌وکارهایی که بلافاصله با شروع کرونا دست به تعدیل نیرو زدند، متاثر از متغیرهای دیگری این کار را کرده‌اند. اما ما در فلایتیو منتظر ماندیم ببینیم آینده چه خواهد شد و رویکردمان این است که نیروی انسانی که بزرگترین سرمایه هر کسب‌وکاری است را تا جایی که می‌توانمی حفظ کنیم.»

کشفی در این نشست خبری به همکاری نکردن ایرلاین‌ها برای بازپرداخت پول مشتریان نیز اشاره کرد و گفت: «۴۰ میلیارد پول باید به مشتری‌هایمان پس می‌دادیم اما کسانی که باید این پول را به ما می‌دادند مانند ایرلاین‌ها و… خیلی راحت از زیر بار این مسئولیت شانه خالی کردند و سختی‌ها و مسئولیت‌ها و پاسخ‌گویی به مشتریان ناراضی روی دوش ما افتاد.»

چرا فلایتیو ریبرندینگ کرد؟

در این نشست خبری جذب سرمایه فلایتیو و حرکت در جهت رشد بیشتر و ارائه سرویس‌های بهتر به مشتریان مهم‌ترین دلایل فلایتیو برای تغییرات بصری و برند آن عنوان شد. مهیار مدیر مارکتینگ فلایتیو درباره دلایل این اتفاق همچنین گفت: «فلایتیو مثل هر برند روبه رشد دیگری نیازمند تغییراتی در کسب و کار خود بود. از همین رو از اوایل سال گذشته ریبرندینگ در دستور کار میردان فلایتیو بود. به همین دلیل ریبرندینگ و کسب اطلاعات و انتظارات مشتریان و مدیران مجموع در دستور کار قرار گرفت.»

او درباره جزئیات و دلایل انتخاب لوگوی جدید فلایتیو هم گفت: «در لوگوی جدید از رنگ‌هایی استفاده شده که نمایانگر ارزش‌های مختلفی است که فلایتیو به مشتریان خود ارائه خواهد داد. مدرن بودن، هیجان‌انگیز بودن، وقار و برتری در این رنگ‌ها برجسته هستند. دایره‌ای بودن لوگو هم گردش و کره زمین را متبادر خواهد کرد. از این به بعد چیزی که ما در پی آنیم این است که برند فلایتیو را با این ویژگی‌ها معرفی کنیم.»

کشفی هم درباره دیگر تغییرات برند و کسب‌وکار فلایتیو اضافه کرد: «برند وعده‌ای است که به مشتری می‌دهید. حسی است که دیگران از دیدن شما می‌گیرند. برند فقط رنگ و لعاب نیست بلکه هر ارتباطی که مشتری با شما می‌گیرد برند شماست. این تغییر رنگ‌ها و لوگو یک نمود ظاهری از تغییرات برند ماست. ما سایت، تکنولوژی و ساختارهای کسب و کارمان را هم تغییر داده‌ایم. ارتباط تیم و بسیاری تغییرات و تحولات دیگری در باطن فلایتیو رخ داده که نمود ظاهری آن رنگ و لوگوی جدید است.»

گفت‌وگو با فرشته حسینى، کارآفرین حوزه صنایع دستی در روستاى میوان

روستای میوان (مهمان) در پاوه کرمانشاه چون دیگر روستاهای زیبای این استان بود. راهی خاکی، درختانی پربار و آسمانی آبی داشت و البته بیکاری و درآمدهای ناچیز. زنان این روستا کارشان این بود که هر صبح بیدار شوند، چای بگذارند، غذا درست کنند، در رتق‌وفتق امور کشاورزی یاری‌رسان باشند و گهگاه قالی ببافند برای دل خودشان. تا اینکه یک روز اتفاقی افتاد. کلاس‌های آموزش «گیوه‌بافی» یا به قول کرمانشاهی‌ها «کلاش‌بافی» برگزار شد. فرشته حسینی از زنانی بود که در این کلاس‌ها شرکت کرد: «روزهای اول هرچه می‌بافتم خراب می‌شد. خیلی خون‌جگر خوردم. می‌بافتم و باز می‌کردم.» این آغاز راه این زن بود و شاید غریب باشد اگر بگوییم آغاز تحولی در روستا. روستایی کوچک با ۳۰ خانوار. حالا این روستا نقش بزرگی در صادرات چند میلیون دلاری گیوه از شهرستان پاوه دارد. فرشته حسینی در این حرکت بزرگ چه نقشی داشت؟ و چگونه از پس یادگیری گیوه بافی کارآفرین می‌شود؟

آغاز راه کارآفرینی در روستای میوان

آن زن با تن‌پوش طلایی و سرپوش مشکی و پیراهن سپید از پله‌های پلکانی خانه‌اش پایین آمد. فرشته بود. در دستانش گیوه‌های سپید داشت و بر لب‌هایش لبخند: «۱۲ سال پیش کلاس‌های آموزش گیوه بافی برگزار شد و زنان روستا در آن شرکت کردند. من هم به این کلاس‌ها می‌رفتم. کم‌کم شروع کردم برای خودم گیوه بافتم. روزهای اول خیلی سخت بود. اما بالاخره گیوه‌هایم را بافتم. آن اوایل گیوه‌هایی که می‌بافتیم را به جایی می‌بردیم که دلال‌ها می‌آمدند برای خرید، هر گیوه را ۱۵۰۰ تومان از من می‌خریدند.» فرشته روزگار دشواری را در کودکی گذرانده بود. آنها خانواده‌ای هفت نفره بودند که پدرشان را خیلی زود از دست داده بودند: «مادر عزیزم همه کارها را می‌کرد و ما را سروسامان می‌داد. در تنگنا بودیم. مادرم بدون هیچ امکاناتی با دست‌های خالی ما را بزرگ کرد.»
او چنین روزگاری را پشت سر گذاشته و دست زندگی او را آبدیده کرده است: «آن زمان باید سر یک هزار تومانی با دلال چانه می‌زدیم. به این فکر افتادم که جلوی این روند را بگیرم. زنان روستا را جمع کردم و به آنها گفتم که می‌خواهم تعاونی بزنم. شما برای من کار کنید و من کار فروش گیوه‌ها را انجام می‌دهم.» جرقه کارآفرینی فرشته زده شده بود. او دست‌به‌کار شد.

به اینستاگرام آگرد بپیوندید

تسهیلات اندکی از آموزش و ترویج صنایع‌دستی کرمانشاه گرفته بود. تعاونی را راه‌اندازی کرد. نخ و کف را برای بافتن گیوه تهیه می‌کرد و در اختیار زنان می‌گذاشت. زنان هم کم‌کم در کنار کارهای خانه و زندگی روزمره ساعت‌هایی را برای بافت گیوه گذاشتند. این روند ادامه پیدا کرد و آنها توانستند در همان سال اول سودشان را دو برابر کنند.
حالا گیوه، این پاپوش سنتی، مهر اصالت یونسکو را گرفته و راه جهانی شدن را طی می‌کند. فرشته می‌گوید: «این کار قدمتی کهن دارد. به خاطر نخ و چرم به‌کاررفته در آن عرقگیر است و نمی‌گذارد پا بو بگیرد.» معلوم نیست گیوه اولین‌بار چه زمانی و چگونه بافته شده، به همین خاطر تولید آن با افسانه‌ها گره خورده است. مؤلف کتاب بهار عجم نوشته گیوه منسوب به گیو گودرز است و گیو آن را هنگام سرگردانی در توران‌زمین ترتیب داد. دیگران با استناد به شاهنامه، در تفسیر این ادعا عنوان کرده‌اند که گیو وقتی برای بازگرداندن سیاوش (نوه کیکاوس) و مادرش فرنگیس به ترکستان رفت، هفت سال در آن دیار سرگردان بود و چون برای راهپیمایی‌های طولانی خود نیاز به پای‌افزاری بادوام،‌ سبک و خنک داشت گیوه را ساخت.

تعاونی زنان روستای میوان

راه‌اندازی تعاونی فرشته باعث شد روستای میوان سر زبان‌ها بیفتد. حالا وقتی می‌خواهیم به دیدار او برویم، وارد روستایی می‌شویم که در ورودی آن روی تابلویی نوشته: «به روستای زنان کلاش‌باف میوان خوش آمدید.» کلاش‌بافی نوعی گیوه بافی است که حالا رونق خوبی گرفته و فرشته سهم بزرگی در ایجاد آن دارد. او بود که زنان روستا را متحد کرد و حالا ۳۰ زن از روستای میوان به صورت مستقیم و سی زن دیگر از روستاهای دیگر پاوه به صورت غیرمستقیم با او همکاری می‌کنند: «وقتی تعاونی راه‌اندازی شد، سرمایه اندکی که گذاشته بودم بعد از مدت کوتاهی دو برابر شد و همین باعث شد امیدوار شویم و همه با جان و دل کار کنیم.» فرشته و سی زن دیگر اقتصاد میوان را از این رو به آن رو کردند. کارها گسترش پیدا کرد و تقسیم‌بندی‌هایی صورت گرفت: «در حال حاضر برای پیشبرد کار، کف‌های گیوه را از روستاهای کردستان می‌آوریم. زنان تنها مسئولیت رودوزی را به عهده دارند. رودوزی‌ها هم به دو صورت ریزباف و درشت‌باف انجام می‌شود. گیوه‌های ریزباف گران‌تر از درشت‌باف‌هاست. البته نوع کف هم فرق می‌کند.»

حالا با توجه به شرایطی که این زنان به وجود آوردند قیمت گیوه‌ها از ۱۲۰ هزار تومان شروع می‌شود و به ۲۰۰ هزار تومان می‌رسد: «من تلاش می‌کنم تا آنجایی که می‌توانم عمده‌فروشی کنم. کارهای بازاریابی را انجام دهم. اول وضعیت دلال‌ها طوری بود که می‌ترسیدم با آنها وارد گفتگو شوم اما الان به خاطر حقوق زنانی که برایم کار می‌کنند، کوتاه نمی‌آیم. کارهایمان را ساماندهی کردیم و در حال حاضر هر هفته حدود سی جفت گیوه تولید می‌کنیم.»

مشکل بیمه تعاونی زنان روستای میوان

این کارآفرین چشم‌انداز روشنی از آینده دارد: «می‌توانم تعداد تولیدمان را به هفته‌ای ۱۰۰ گیوه برسانم، با کیفیت عالی. با این حال تنها ملاحظه‌ای که می‌کنم برای بازاریابی است. قدم بعدی من ایجاد بازار مناسب برای فروش کارهاست. حتی می‌خواهم فروشگاه صنایع دستی راه‌اندازی کنم، فروشگاهی که در آن خودمان مسئولیت فروش را به عهده داشته باشیم.» جرئت، اراده قوی، سر نترس، و نگران حرف‌وحدیث‌ها نبودن را از مهم‌ترین ویژگی‌های یک کارآفرین در روستا می‌داند: «وقتی به فکر افتادم برای خودم کار کنم، همه تعجب می‌کردند. آن زمان که به همه گفتم بیایید با هم تعاونی بزنیم حرف‌وحدیث‌ها شروع شد. با این همه من شروع کردم و از هیچ‌چیز نترسیدم و این مسئله آینده را روشن کرد و باعث شد بقیه هم با من همراه شوند.» فرشته از آینده حرف می‌زند: «دوست دارم گیوه‌بافی رونق جهانی بگیرد. برای همین باید روی گیوه‌ها کار کنیم. به فکر افتادم که گیوه‌های رنگی هم درست کنیم. کارمان را ارتقا دهیم. خوشبختانه دیگر تنها نیستم.» تنها گلایه او از وضعیت بیمه زنان تعاونی است: «با اینکه تلاش‌های زیادی برای بیمه زنان تعاونی کردم تا امروز نتوانسته‌ام کار چندانی صورت دهم. مشکلاتی بر سر راه بیمه هست که امیدوارم مسئولان بتوانند در این زمینه کاری کنند. با وجود بیمه، این زنان با آرامش بیشتری کار می‌کنند. گیوه بافی کار دشواری است. همه بدن درگیر آن می‌شود. فرد باید تمرکز داشته باشد. اگر فرد روی کار متمرکز نباشد، مدام کار به تاخیر می‌افتد و پیش نمی‌رود. اگر مسئله بیمه حل شود، آینده روشنی در انتظار گیوه‌بافی روستای ماست.»

آخرین خبرها

آگرد در شبکه های اجتماعی

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

تبلیغات

خبرنامه

برای اشتراک رایگان خبرنامه آگردایمیل خود را وارد کنید: