نخستین روز «همایش بین‌المللی پیامدهای فرهنگی و اجتماعی کرونا بر حوزه‌های میراث فرهنگی، گردشگری، صنایع فرهنگی خلاق و هنرهای سنتی» برگزار شد. در این همایش که به صورت آنلاین برگزار شد، اساتید و کارشناسان داخلی و بین‌المللی در ۱۰ محور «میراث فرهنگی و مسئله کرونا»، «میراث ناملموس در دوره کرونا»، «گردشگری در عصر کرونا»، «ابعاد تاریخی و آموزشی، ابعاد اجتماعی و فرهنگی کرونا»، «هنر در عصر کرونا»، «زبان و ادبیات در عصر کرونا»، «پویایی آیین‌های ایرانی در عصر کرونا»، «نمایش در عصر کرونا»، و  «رسانه، چاپ و نشر در عصر کرونا» به سخنرانی یا ارائه مقاله پرداختند. همایش پیامدهای فرهنگی و اجتماعی به همت پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، و پژوهشگاه‌ فرهنگ، هنر و ارتباطات و همکاری مراکز فرهنگی و دانشگاهی برگزار می‌شود.

ویروس کرونا میراث فرهنگی را تهدید می‌کند

رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری با اشاره به اینکه یک سال از شیوع بیماری کووید ۱۹ می‌گذرد و این بحران منجر به گسست روابط اجتماعی و خانه‌نشینی مردم در سراسر جهان شده، اظهار کرد: «افزایش مداخلات انسانی منجر به تغییر شیوه زندگی انسان مدرن شده و ریسک‌های زیادی را متوجه انسان‌ها کرده است.»

بهروز عمرانی با تشریح ابعاد و جلوه‌های اثرگذاری ویروس بر حوزه میراث فرهنگی، گردشگری، صنایع دستی، گفت: «آیین‌ها و جشن‌ها بخشی از نمودهای میراث فرهنگی کشور محسوب می‌شوند که پیوسته باید بازنمایی و بازآفرینی شوند اما در ایام کرونا چنین امکانی وجود ندارد و همین موضوع خطری بزرگ را متوجه میراث فرهنگی کشور می‌کند.» وی با بیان اینکه فعالان حوزه میراث فرهنگی و گردشگری در ایام به سختی تحت تاثیر زیان‌های فراوان ویروس کرونا قرار گرفته‌اند، افزود: «به دلیل محدودیت‌های تجمعات انسانی، امکان سفر و بازدید و حضور در اماکن گردشگری و طبیعی و برپایی آیین‌ها و جشن‌ها را نداشته‌ایم. تجربه یک سال گذشته نشان می‌دهد بهره‌مندی از فضای مجازی و ارتقا و توسعه زیرساخت‌های دیجیتال به بازآفرینی ارزش‌ها و میراث فرهنگی کمک می‌کند.»

به گفته عمرانی کارشناسان و متخصصان میراث فرهنگی در ایام کرونا در زمینه حفاظت و مرمت بناها و محوطه‌ها و ارتقای کیفیت خدمات گردشگری تلاش‌های زیادی انجام داده‌اند که بعد از کرونا شاهد تجلی و عینیت یافتن آن‌ها خواهیم بود. وی نسبت به توجه بیشتر به تقویت و ارتقای ارزش‌های میراث فرهنگی و گردشگری در ایام کرونا با راه‌حل‌های فناورانه تاکید کرد و خاطرنشان کرد: «بهره‌مندی از فضای مجازی و توسعه زیرساخت‌ها و بسترهای دیجیتالی به بازآفرینی ارزش‌ها و نمودهای میراث فرهنگی کمک شایانی خواهد کرد.

میراث فرهنگی به برنامه‌های حمایتی نیاز دارد

رئیس پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات نیز در این همایش با تاکید بر اینکه ویروس کرونا اقتصاد فرهنگ و هنر را در ایران و بسیاری از کشورهای دیگر متاثر کرده، اظهار کرد: «شناخت تبعات و تاثیرات ویروس کرونا بر بخش فرهنگ برای آینده این بخش مهم است. آنچه روشن است اینکه ویروس کرونا مزایا و معایبی برای بخش فرهنگ داشته و شیوه‌های سنتی این میدان را تغییر داده است.»

محمد سلگی با بیان اینکه کسب و کارها در حوزه فرهنگ و عرضه محصولات فرهنگی به دلیل محدودیت‌های ناشی از کرونا بیش از حوزه‌های دیگر آسیب دیدند، گفت: «در ایام شیوع ویروس کرونا گردش درآمد بخش فرهنگ کشور به ویژه در ۶ ماه اول سال جاری به شدت کاهش یافت اما خوشبختانه فضای آنلاین به عرضه محصولات فرهنگی کمک زیادی کرده که در ادامه نیز توسعه زیرساخت‌ها و امکان عرضه محصولات فرهنگی توجه کرد.»

سلگی تعلیق آیین‌ها و مناسک میراث فرهنگی را به دلیل الزام به رعایت فاصله‌گذاری فیزیکی و کاهش روابط اجتماعی از دیگر اثرات ویروس کرونا بر بخش میراث فرهنگی کشور دانست که به گفته او بهترین راه‌حل جایگزین استفاده از پلتفرم‌های آنلاین است. وی با تاکید بر اینکه در حوزه فرهنگ و هنر باید سیاست‌های مختلفی را برای دوره‌های کوتاه مدت و بلندمدت طراحی کرد، اضافه کرد: «سیاست‌ها و اقدامات حمایتی باید در زمینه تولید و عرضه محصولات فرهنگی تدوین شوند و در این مسیر از شیوه‌ها و ابزارهای جدید استفاده کرد.»

حمایت مالی از کسب و کارهای گردشگری ادامه می‌یابد

معاون امور فرهنگی و اجتماعی سازمان برنامه و بودجه نیز در این همایش، مهمترین وجه کرونا را ناشناخته بودن آن دانست و گفت: «ویروس کرونا در تمام یک سال گذشته سایه سنگینی را بر روی تصمیمات ما انداخته و تا آینده‌ای غیرقابل پیش‌بینی نیز ما را همراهی خواهد کرد و باید با واقعیت‌ها کنار آمد و متناسب با همین وضعیت سیاست‌گذاری کرد.»

حمید پوراصغری با تاکید بر اینکه همه‌گیری ویروس کرونا ضربه‌‌های بزرگی به اقتصاد کشورها وارد کرده و رشد اقتصادی را کاهش داده است، اظهار کرد: «به استناد آمارهای بین‌المللی تمام کشورها به استثنای کشور چین در سال ۲۰۲۰ رشد منفی اقتصادی را تجربه کرده‌اند.» وی با ضروری دانستن کنترل و مهار ویروس کرونا برای دست‌یابی به رونق اقتصادی، اضافه کرد: «استراتژیست‌های اقتصادی معتقدند هر کشوری سریع‌تر ویروس کرونا را مهار کند، از جنبه‌های مختلف برتری می‌یابد.»

پوراصغری با اشاره به اینکه کسب‌و‌کارهای مختلف به خصوص در حوزه فرهنگ و گردشگری در همه‌گیری ویروس کرونا بیش از دیگر حوزه‌ها دچار مشکلات اقتصادی شده‌اند، خاطرنشان کرد: «محدودیت‌های ناشی از ویروس کرونا الگوی رفتاری در حوزه فرهنگ و فعالیت‌های اقتصادی را تغییر داده اما از سویی توان بالقوه‌ ایران را در حوزه دانش‌بنیان را بالفعل کرده که طلیعه قدرت دانشی برای کشور در آینده خواهد بود.»

وی استفاده از فضای مجازی برای مراودات فرهنگی و آموزشی و اقتصادی را از جمله پیامدهای مثبت کرونا دانست بوده که باید به نحو شایسته از آن استفاده شود. پوراصغری با بیان اینکه کسب و کارهای گردشگری در ایام کرونا فشارهای زیادی را متحمل شده‌اند، اضافه کرد: «مرحله اول با مقابله با بیماری کووید ۱۹ دوران سختی بود اما از همان ابتدا پرداخت تسهیلات به کسب و کارها در دستور کار قرار گرفت که همچنان هم ادامه دارد.» وی با تاکید بر اینکه با همکاری و مشارکت جمعی دستگاه‌ها و مبادی مختلف اقتصاد کشور در حال خروج از شرایط پرفشار است، از ضرورت اجرای تحقیقات و بررسی‌های آینده پژوهانه درباره کرونا در ابعاد فرهنگی شد.

در برنامه‌های احیای گردشگری، به تجارب بین‌المللی توجه شود

دبیر علمی همایش پیامدهای فرهنگی و اجتماعی کرونا بر حوزه‌های میراث فرهنگی، گردشگری نیز در سخنرانی خود تاکید بر اینکه کرونا پدیده‌های در حال تکوین است، اظهار کرد: «بررسی تمام ابعاد پدیده کرونا ممکن نیست و به همین دلیل باید مدل‌های خاص به بررسی جوانب مختلف تاثیر کرونا بر صنعت گردشگری در کشور پرداخت و از تجارب بین‌المللی برای یافتن راه‌حل‌هایی به منظور احیای صنعت گردشگری کشور استفاده کرد»

حسن‌زاده با یادآوری تاثیر ویروس کرونا بر آگاهی جهانی از بحران‌های عصر مدرن، اضافه کرد: «چالش‌ها و بحران‌های عظیم زیست محیطی در فاصله‌های کوتاه‌مدت با سرعت زیادی در حال وقوع است و کرونا حاصل بر هم خوردن تعادل رابطه انسان و طبیعت است که در زمینه باید زیست سالاری را پذیرفت و در مدل‌های توسعه بازاندیشی شود.» دبیر علمی همایش پیامدهای فرهنی و اجتماعی کرونا با تاکید بر اینکه برای برگزاری این رویداد ۶۲ نشست و ۲۰۰ سخنرانی انجام شده، انتشار کتاب همایش در آینده‌ای نزدیک خبر داد.

وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و میراث فرهنگی توجه به پروتکل‌های بهداشتی در موزه‌ها و ارائه خدمات و مراقبت‌های بهداشتی را بخشی از آینده گردشگری و میراث‌فرهنگی جهان در دوران پساکرونا دانست. علی اصغر مونسان در پیام خود به «همایش پیامدهای فرهنگی و اجتماعی کرونا بر حوزه‌های میراث فرهنگی، گردشگری، صنایع فرهنگی خلاق و هنرهای سنتی»، با اشاره به مشکلات متعددی که ویروس کرونا در جهان ایجاد کرده، نوشته است: «بحران بزرگ ویروس کرونا همه ابعاد زندگی انسان‌ها از سلامتی تا کسب‌و‌کار را تهدید می‌کند و ما را به تأملی دوباره و بازاندیشی در زمینه الگوی رفتارهای بر این کره خاکی فرا می‌خواند.»

به نوشته مونسان شیوع ویروس کرونا این تصور که پیشرفت‌های تکنولوژیک و مادی انسان، انسان را به جایگاهی چنان بلندپایه و رفیع رسانده که برخلاف انسان سده‌های قبل در برابر همه‌گیری مصون است، فرو ریخته است. وی بر ضرورت بازاندیشی درباره الگوهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است فعلی در جهان تاکید کرده و در ادامه آورده است: «گردشگری در دهه‌های اخیر به‌صورت الگوی غالب اقتصاد جهان تبدیل شده اما کرونا همه تعاریف و معیارها را با چالشی جدی رو‌به‌رو کرده است.»

به باور وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، قرنطینه و رعایت فاصله‌گذاری فیزیکی منجر به بسته شدن مرزهای کشورها در برابر مسافران و ورشکستگی و کاهش شدید درآمد و فعالیت صنایع مربوط به گردشگری شده است. مونسان با تشریح اثرات زیانبار ویروس کرونا بر گردشگری، نوشته است: «در ایام کرونا فعالیت صنایع هوایی و زمینی و شرکت‌های مسافرتی  دچار اختلال شدید شد، هتل‌ها بخش عمده درآمد خود در جهان را از دست دادند و مشاغل و ذی‌نفعان اقتصاد گردشگری با مشکل بیکاری در جهان روبرو شدند.»

وی با یادآوری پیش‌بینی سازمان جهانی گردشگری درباره محقق نشدن رشد صنعت گردشگری در سال ۲۰۲۰ و کوچک‌تر شدن ابعاد اقتصاد جهانی، به بایسته‌ها و الزامات سیاست‌گذاری در این صنعت پرداخته و اضافه کرده است: «همه اجزای چرخه اقتصاد گردشگری پس از عبور از کرونا لازم است به پروتکل‌های بهداشتی جایگاهی مهم‌تر ببخشند و اقتصاد گردشگری را با سیاستگذاری سلامت به شکلی عمیق مرتبط کنند. از سوی دیگر لزوم تقویت زیرساخت‌های مجازی در حوزه گردشگری و البته حوزه‌های دیگر چون آموزش با وقوع همه‌گیری کرونا احساس می‌شود.»

به نوشته مونسان با یادآوری معضلات بخش گردشگری ایران و کاهش شدید گردشگران ورودی، و همینطور ضررهایی که اجزای کلیدی اقتصاد گردشگری در یک سال گذشته متحمل شده، پیام خود را با اشاره به حمایت‌های دولت از این بخش‌ها ادامه داده است: «دولت و وزارت‌خانه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی بر پایه وظایف حاکمیتی خود در حد توان تلاش کرده تا زیان‌های این بخش‌ها را به طریقی جبران کند و کمک‌ها و حمایت‌های مالی و اقتصادی از بخش‌ها و گروه‌های مختلف در قالب وام‌های بلا‌عوض، معوق کردن مطالبات و بدهی‌های مالی ناشی از وام‌ها صورت داده و هم‌زمان از گروه‌های شاغل در حوزه‌های سه‌گانه نیز حمایت شده است.»

وی در پایان پیام خود، استفاده از فضای مجازی و خدمات در قالب گردشگری مجازی، و آگاهی‌بخشی درباره سفرهای داخلی و فرهنگ‌سازی در زمینه رعایت پروتکل‌های بهداشتی را دیگر فعالیت‌های وزارت میراث فرهنگی در دوران همه‌گیری کرونا بیان کرده است.

عضو شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری با اشاره به تاثیر بلندمدت همه‌گیری ویروس کرونا، مظاهر فرهنگی را آیینه‌هایی رو به فرهنگ توصیف کرد و گفت: «اگر به این مظاهر توجه نشود حجابی بر آن‌ها کشیده خواهد شد و در شرایط کنونی ضعف تماس منجر پژمردگی فرهنگی شود.»

سید محمد بهشتی در بخشی از سخنرانی خود «همایش بین‌المللی پیامدهای فرهنگی و اجتماعی کرونا بر حوزه‌های میراث فرهنگی، گردشگری، صنایع فرهنگی خلاق و هنرهای سنتی»، اظهار کرد: «در ایام کرونا توریسم و سفر محدود شد و بسیاری از مشاغل یا به کل ورشکست شدند یا از رونق افتادند. خرید و فروش آنلاین رونق پیدا کرد. در حوزه هنر و فرهنگ در مقیاس جهانی نیز رکود حکمفرما شد و همه این‌ها بدان معنی است که بسیاری از ابعاد زندگی تغییر کرده است.»

وی با تشریح اثرات وضعی ویروس کرونا بر زندگی انسان‌ها، گفت: «در ابتدای شروع پاندمی تصور می‌کردیم به زودی به شرایط عادی برمی‌گردیم. امروز اما همه می‌دانند که دورنمای بازگشت به روال عادی چندان روشن نیست. اگر مدت این وضعیت کوتاه بود می‌شد فرض کرد در شرایط غیرعادی هستیم و دوباره همه‌چیز مانند سابق می‌شود ولی در حال حاضر بعد از یک سال سخت، می‌توان با قطعیت گفت که اگر روزی ویروس کنترل شود و به شرایط عادی برگردیم، تفاوت‌های زیادی با گذشته قبل از کرونا خواهد داشت.»وی در ادامه گفت: «در اوایل شیوع بیماری و قرنطینه‌‌های خودخواسته، برای بسیاری هر روز مثل جمعه بود و تفاوتی میان روزها نبود اما پس از مدتی با رونق فضای آنلاین و جلسات مجازی و… وضعیت عادی شد و احساس می‌کنیم که هر روز، شنبه است.» بهشتی با اشاره به ابعاد اثرگذاری گسترش ارتباطات مجازی بر تلاش‌های جمعی برای بهبود کیفیت زندگی اضافه کرد: «فناوری‌های ارتباطاتی فرصتی را فراهم کرده که افراد فارغ از اینکه کجا هستند، دور هم جمع می‌شوند. همه تلاش می‌کنند که کیفیت زندگی‌شان را بهبود بخشند و حال و هوایی به آن بدهند. تا آنجا که مفهوم خانه که به دلیل مشغله‌های شغلی و زندگی ماشینی به خوابگاه تبدیل شده بود، عوض شد و مردم دوباره با خانه به مثابه امن‌ترین مکان زندگی آشتی کردند.»

عضو شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری ایران خلوت‌گزینی و تنهایی را از دیگر ابعاد و اثرات طولانی شدن محدودیت‌ها دانست و گفت: «دوری‌گزینی باعث شده که گروهی از فرصت استفاده کنند و به مکان‌های خلوت پناه ببرند، اما در این میان گروه‌های دیگری به تنهایی دچار شدند.»

بهشتی به تاثیر کرونا بر میراث فرهنگی نیز پرداخت و در توضیح گفت: «میراث فرهنگی صورت‌های مختلفی دارد و از مظاهر فرهنگ هستند که شامل آثار ملموس و غیرملموس در حوزه عمل وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی است.» وی مهمترین خاصیت پاسداری از میراث فرهنگی را برخورداری فرهنگی خواند و گفت: «هرچقدر تماس با مظاهر فرهنگی بیشتر شود، برخورداری فرهنگی نیز افزایش می‌یابد. مسئله این است که مواجهه با این آثار و آیین‌ها نیازمند حضور جمعی است اما ویروس کرونا سبک زندگی را عوض کرده و دسترسی به مضامین و مظاهر فرهنگی و محصولات زبانی و آیینی را بسته است.»

بهشتی خلوت کردن را فرصتی برای راه یافتن به معنای مظاهر فرهنگی توصیف کرد و خاطر نشان کرد: «برای جلوگیری از انفعال و پژمردگی فرهنگی باید از ظرفیت‌ها و بسترهای آنلاین استفاده کرد تا به دریافت‌های تازه و بی‌پرده از معنای فرهنگ دست یافت و آن را به دیگران نیز منتقل کرد.»

اعضای کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در ادامه سلسله نشست‌های هفتگی خود، به بحث و تبادل‌نظر درباره وضعیت کسب و کارهای گردشگری در آستانه تعطیلات نوروزی پرداختند. دستور کار این نشست که با حضور فعالان و بنیان‌گذاران استارتاپی حوزه گردشگری و به صورت آنلاین برگزار شد، تحلیل و بررسی آینده گردشگری ایران و ضرورت تصمیم‌گیری هر چه سریعتر سیاست‌گذار برای خروج از وضعیت بی‌برنامگی بود که به گفته حاضران در صورت استمرار آن حال نزار صنعت گردشگری در سال آینده وخیم‌تر خواهد شد.

ترس از نابودی و از دست رفتن سرمایه‌های کسب وکارهای گردشگری همچون نوروز ۹۹، تکرار تجربه کنسلی‌ها و دردسرهای مرتبط با بازگرداندن مبالغ بلیت‌ها و اتاق‌های رزروشده و … مهم‌ترین نگرانی‌های فعالان گردشگری از نامشخص بودن وضعیت سفرهای نوروزی در آستانه شروع ماه پایانی سال بود.

زمان تصمیم‌گیری برای گردشگری محدود است

دبیر کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران با اشاره به اینکه در چند ماه گذشته تغییر مثبتی در صنعت گردشگری ایران رخ نداده، از تداوم شرایط پرفشار بر کسب و کارهای حوزه گردشگری اظهار نگرانی کرد. به گفته رضا جمیلی با توجه به خیز مجدد شیوع ویروس کرونا در کشور و احتمال اعمال محدودیت‌های سفر و رفت‌و‌آمد، عید نوروز سال ۱۴۰۰ نیز شبیه به سال ۱۳۹۹ خواهد بود.

جمیلی با بیان اینکه بسیاری از کسب و کارها در زنجیره تامین صنعت گردشگری ایران در پی جبران خسارت‌های یک سال گذشته در بهار سال آینده هستند، گفت: «از قراین و شواهد پیدا است که گردشگری کشور با شرایطی مشابه سال گذشته به پیشواز سال جدید خواهد رفت که در این صورت ضربه‌های سنگینی بر پیکره این صنعت وارد خواهد شد.» وی با تاکید بر اینکه تصمیم‌گیری و پیش‌بینی درباره آینده گردشگری در همه‌ کشورها دشوار است، یادآور شد که متولیان صنعت گردشگری هر چه سریع‌تر باید برای ماه‌های پیش رو تصمیم‌گیری کنند و برنامه‌های جایگزین احتمالی خود را اعلام کنند.

جمیلی با انتقاد از ادامه بلاتکیفی‌ها فعالان و کسب و کارهای صنعت گردشگری گفت: «مشخص است که گردشگری روزگار سختی را می‌گذراند و علاوه بر اینکه بخش بزرگی از این صنعت در یک سال گذشته ورشکست شده یا فعالان آن‌ها از بازار خارج شده‌اند. بسیاری نیز با تحمل مشقت‌های فراوان خود را به سال ۱۴۰۰ رسانده‌اند اما در حال حاضر گردشگری کشور رها شده و حتی از تعطیلی کامل آن صحبت به میان می‌آید.»

هم‌بنیان‌گذار استارتاپ آریامدتور:

به رغم تلاش‌های فعالان گردشگری و صاحبان کسب و کارهای نوپا، صدور روادید همچنان بزرگ‌ترین معضل گردشگری ایران است و تاکنون نیز اقدامی در جهت ساماندهی آن انجام نشده است

دبیر کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران با یادآوری محدود بودن زمان تصمیم‌گیری برای آینده صنعت گردشگری کشور تصریح کرد: «مطالبه اصلی فعالان کسب و کارهای گردشگری این است که متولیان حوزه گردشگری و به‌ویژه وزارت میراث فرهنگی برنامه‌ها و آلترناتیوهای سازگار با پروتکل‌های بهداشتی سفر را هر چه سریع‌تر اعلام کنند و در این مسیر نظرات و مشورت‌های فعالان حوزه گردشگری را جویا شوند و ملاحظات آن‌ها را در نظر بگیرند.»

جمیلی با یادآوری اینکه ادامه روند فعلی ضرر و زیان‌های بیشتری را به مردم و کسب و کارهای گردشگری تحمیل می‌کند، اضافه کرد: «در مقطع فعلی صحبت کردن از بحران گردشگری دردی را از کسی دوا نمی‌کند، بلکه باید به دست به کار شد و تصمیم‌گیری کرد تا مسافران و گردشگران و به‌ویژه کسب و کارها زودتر تکلیف خود را بدانند.»

استارتاپ‌های کوچک‌تر، انعطاف‌پذیری بالاتری دارند

مهرداد ناطقی، بنیان‌گذار استارتاپ «تریپ‌ساز»، در این جلسه با تاکید بر اینکه در حال حاضر صنعت گردشگری به دلیل محدودیت‌های ناشی از کرونا از کنترل و دسترسی فعالان و کسب و کارهای فعال این حوزه خارج شده، اظهار کرد: «در مقطع فعلی که شرایط کشور از نظر شیوع ویروس کرونا اجازه فعالیت چندان را نمی‌دهد، فرصت مناسبی است که کسب و کارهای گردشگری با مشارکت و همکاری جمعی فعالیت‌های خود را هرچند موقت از سر بگیرند»

وی با تاکید بر اینکه فرجه‌های محدود و چند هفته‌ای، فرصتی کوتاه به کسب و کارهای گردشگری می‌دهد که فعالیت‌های خود را ادامه دهند، گفت: «مشکلات و ضرر و زیان‌های گردشگری به راحتی جبران نمی‌شود، اما استارتاپ‌ها و پلتفرم‌های بزرگ‌تر و باتجربه‌تر گردشگری این فرصت را دارند تا با کمک به کسب و کارهای نوپا و خرد که در آغاز راه هستند، به بهبود میان‌مدت و بلندمدت صنعت گردشگری نیز کمک کنند.»

بنیان‌گذار استارتاپ تریپ‌ساز، با بیان اینکه استارتاپ‌های کوچک و چابک‌تر گردشگری انعطاف‌‌پذیری بالاتری برای عبور از دوران کرونا دارند، افزود: «فعالان استارتاپ‌های گردشگری باید تلاش کنند چابکی کسب و کار خود را حفظ کنند و در مقطع فعلی نیز اگر از فرصت استفاده کنند و به بازطراحی یا اصلاح بیزنس‌مدل خود بپردازند، در آینده بیشترین بهره را خواهند بود.»

نشست آنلاین کمیسیون گردشگری
نشست آنلاین کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران

ناطقی با اشاره به تجربه استارتاپ تریپ‌ساز در مذاکره با سرمایه‌گذاران، اضافه کرد: «استارتاپ‌های بزرگ به دنبال ثروت‌اندوزی هستند و نه تولید ارزش افزوده. با این حال در اکوسیستم نوآور گردشگری، فرصت‌های مشارکت و همکاری وجود دارد و بهتر است کسب و کارهای کوچک‌تر براساس منافع و ارزش‌های درست و اصولی عمل کنند.» وی همچنین اعلام کرد که کسب و کارهای نوپای گردشگری می‌توانند از طریق پلتفرم تریپ‌ساز به صورت رایگان استفاده کرده و معرفی و عرضه خدمات خود بپردازند.

وزارت خارجه، معضل ویزای درمانی را حل کند

هم‌بنیان‌گذار استارتاپ گردشگری سلامت آریامدتور نیز در این نشست با بیان اینکه از اواخر پاییز امسال روند صدور ویزای گردشگری درمانی ایران از سر گرفته شده، اظهار کرد: «به رغم فراهم شدن امکان صدور روادید گردشگری سلامت و باز شدن نیم‌بند مرزها، ویزای T به سختی ویزا صادر می‌شود و وزارت امور خارجه تنها با ۱۰ درصد درخواست‌ها موافقت می‌کند» به گفته هادی شجاری هم‌اکنون به دلیل گزینش‌ها و سخت‌گیری‌ها در فرآیند صدور ویزای درمانی، بسیاری از واسطه‌ها و شرکت‌ها و آژانس‌های بدون مجوز به شرکت‌های تسهیلگر دارای مجوز روی آورده‌اند.

وی با یادآوری مشکلات مربوط به نقل و انتقال و مراودات بانکی ایران با نظام بین‌الملل، فعالیت‌های پاره‌وقت سفارت‌خانه‌ها و مراکز دیپلماتیک ایران در خارج از کشور را عاملی اساسی در شکننده بودن بازار گردشگری سلامت ایران و جذب بیماران خارجی دانست و تصریح کرد: «ثبت درخواست صدور روادید درمانی ایران الکترونیکی است اما گردشگران سلامت پس از موافقت اولیه باید هزینه‌های صدور روادید را به صورت حضوری در مراکز دیپلماتیک ایران پرداخت کنند اما متاسفانه سفارت‌خانه‌ها در اغلب موارد نیمه تعطیل هستند و این موضوع مشکلات زیادی را برای گردشگران و همین‌طور شرکت‌ها و آژانس‌ها ایجاد کرده است.»

شجاری با تاکید بر اینکه اضافه بازار گردشگری سلامت از جذاب‌ترین بازارهای گردشگری است که پس از پایان دوران همه‌گیری به سرعت رونق می‌گیرد، افزود: «به رغم تلاش‌های فعالان گردشگری و صاحبان کسب و کارهای نوپا، صدور روادید همچنان بزرگ‌ترین معضل گردشگری ایران است و تاکنون نیز اقدامی در جهت ساماندهی آن انجام نشده است. در صورتی که برخی دلال‌ها به راحتی با مبالغ ۱۰۰ تا ۲۰۰ دلار، دو روزه ویزای هر کشوری را بخواهید به شما می‌دهند!»

نوروز ۱۴۰۰ می‌تواند نقطه پایان بسیاری از کسب‌وکارهای گردشگری باشد!

هم‌بنیان‌گذار استارتاپ فلایتیو نیز یکی دیگر حاضران در نشست کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران بود که درباره چالش‌های کسب و کارهای گردشگری صحبت کرد. علی کشفی با بیان اینکه صدور دستورالعمل‌ها و مجوزهای گاه و بیگاه و اغلب غیرکارشناسی در ایام شیوع ویروس کرونا بر حجم مشکلات استارتاپ‌ها و بیزنس‌های نوآورانه گردشگری افزوده، خطاب به فعالان اکوسیستم نوآور گردشگری اظهار کرد: «صاحبان ایده‌های نوآورانه مطابق برنامه‌های خود پیش بروند و چشم امید خود را به بیرون از مجموعه‌‌شان ندوزند.»

وی وضعیت فعلی صنعت گردشگری ایران ناشی از بی‌برنامگی و تصمیم‌های غیرکارشناسی سیاست‌گذاران دانست که به گفته او بحران‌های را به کسب و کارهای این حوزه تحمیل کرده است.» کشفی با بیان اینکه در بخش گردشگری ساختارها ازاساس غلط چیده شده و نیاز است کسب و کارها باید از یکدیگر حمایت کنند، افزود: «ما می‌دانیم که مسائل قانونی و رگولاتوری گردشگری باید حل شوند، اما کسب و کارها در درجه اول باید به توان تیمی خود اتکا داشته باشند و در این میان نیز باید با مطالعه و بررسی ترندهای جهانی گردشگری، مشارکت و همکاری دسته‌جمعی را در این شرایط فراموش نکنند.»

بنیان‌گذار استارتاپ تریپ‌ساز

فعالان استارتاپ‌های گردشگری باید تلاش کنند چابکی کسب و کار خود را حفظ کنند و در مقطع فعلی نیز اگر از فرصت استفاده کنند و به بازطراحی یا اصلاح بیزنس‌مدل خود بپردازند، در آینده بیشترین بهره را خواهند بود

هم‌بنیان‌گذار فلایتیو با تاکید بر اینکه گردشگری در نقاط دنیا در بحران به سر می‌برد، به برنامه‌های حمایتی از کسب و کارهای این صنعت اشاره کرد و گفت: «در اکثر کشورها دولت‌ها میلیاردها دلار را در اختیار کسب و کارهای گردشگری قرار داده‌اند اما در ایران حمایت‌ها بسیار محدود است و استمرار این روند منجر به این خواهد شد که کسب و کارهای گردشگری که تاکنون از ویروس کرونا جان سالم به دربرده‌اند، سال آینده ناچار به خروج اجباری از بازار شوند.»

کشفی با حیاتی خواندن ارائه هر چه سریع‌تر رئوس و کلیات برنامه‌‌‌‌ریزی‌های صنعت گردشگری برای ماه‌های آینده، تصریح کرد: «در حال حاضر بسیاری از کسب و کارهای گردشگری و صنایع وابسته آن به مسافرت‌های نوروزی بعد از یک سال محدودیت‌های کرونایی امیدوار هستند، اما سیاست‌گذار در بی‌عملی محض به‌سر می‌برد و اقدامی در این زمینه انجام نمی‌دهد. متولیان امر بهتر است از فاز تشریح بحران خارج شوند و با رویکردی منطقی‌ و هوشمندانه‌ هر چه زودتر تکلیف را کنند که آیا مردم تصمیم به سفر و رزرو بگیرند یا خیر.» به باور هم‌بنیان‌گذار فلایتیو بعد از یک سال سخت و طاقت‌فرسایی که کسب و کارهای گردشگری تحمل کردند، ادامه روند بی‌برنامگی‌ فعلی تیر خلاص را بر پیکره صنعت گردشگری و بازیگران کوچک و بزرگ آن شلیک خواهد کرد.

بزرگ‌ترها دست کوچک‌ترها را بگیرند

سروش سعادت، بنیان‌گذار استارتاپ «آرتور۲۴» نیز با بیان اینکه بسیاری از کسب و کارهای موفق در دنیا به سرمایه‌گذاری بر کسب و کارهای کوچک‌تر آورده‌اند، اظهار کرد: «در مقطع فعلی که گردشگری یکی از دوره‌های پرفشار خود را طی می‌کند، فرصت مناسبی است که کسب و کارهای بزرگ‌تر با بررسی و نیازسنجی دقیق بازار، به سرمایه‌گذاری در کسب و کارهای خرد‌تر روی بیاورند و از آن‌ها حمایت کنند تا با هم‌افزایی و مشارکت بیشتر دوران فعلی را با هزینه‌های کمتری پشت سر بگذارند.»

دبیر کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران:

گردشگری روزگار سختی را می‌گذراند و علاوه بر اینکه بخش بزرگی از این صنعت در یک سال گذشته ورشکست شده یا فعالان آن‌ها از بازار خارج شده‌اند. بسیاری نیز با تحمل مشقت‌های فراوان خود را به سال ۱۴۰۰ رسانده‌اند اما در حال حاضر گردشگری کشور رها شده و حتی از تعطیلی کامل آن صحبت به میان می‌آید

وی با اشاره به سرمایه‌گذاری booking.com بر استارتاپ‌ها و شرکت‌ها و مجموعه‌های گردشگری در اقصی‌نقاط جهان، اظهار کرد: «استارتاپ‌های بزرگ گردشگری ایران نیز می‌توانند با تدوین استراتژی‌های تجاری و مشخص کردن حوزه‌ فعالیت خود به کسب و کارهای نوپا کمک کنند. چرا که در این صورت منافع آن به همه بازیگران صنعت گردشگری می‌رسد.»

طرح دو روزه تعطیلی آخر هفته به احیای گردشگری کمک می‌کند

بنیان‌گذار استارتاپ «جاجیگا» نیز در این نشست به طرح تعطیلات دو روزه آخر هفته و تاثیر آن بر رونق گردشگری کشور اشاره کرد و گفت: «وزارت میراث فرهنگی چندی پیش طرح تعطیلی ۲ روزه کلیه آخر هفته‌ها در قبال حذف تعطیلات رسمی از تقویم سال آینده را مطرح کرد که در هیئت دولت رد شده، اما به نظر می‌رسد با توجه به شیوع ویروس کرونا وضعیت نگران‌کننده فعالان صنعت گردشگری، باید از طرح مجدد این طرح حمایت کرد.»

جلوگیری از هجوم یکباره گردشگران به مناطق گردشگری کشور در تعطیلات رسمی، پراکنده شدن فرصت تعطیلات در تمام سال، کاهش چشمگیر ریسک گسترش بیماری کرونا، و در نهایت کمک به احیای گردشگری، از جمله مزایای این طرح است که بابک سهرابی به آن‌ها اشاره کرد. وی با تاکید بر اینکه محدودیت‌های سفر به مناطق پرخطر و اقداماتی مانند منع تردد پلاک‌های غیربومی یا مسدود کردن مسیرهای ورودی شهرها در ایام تعطیلات، فرصت‌های محدود ادامه حیات را از کسب و کارهای گردشگری می‌گیرد، خواستار توجه بیشتر دولت به طرح تعطیلات دو روزه آخر هفته و رایزنی فعالان و بازیگران اکوسیستم نوآور گردشگری با مسئولان وزارت گردشگری و بهداشت درباره آن شد.

در نشست کمیسیون گردشگری گردشگری اتاق بازرگانی تهران دو نفر از فعالان گردشگری از استان‌های فارس و کرمانشاه نیز طرح‌های خود را در زمینه راه‌اندازی کسب و کار گردشگری برای حاضرین در جلسه تشریح کردند. هدف از این ارائه‌ها شناخت ایده‌های خلاقانه مختلف در صنعت گردشگری کشور، انتقال تجربه و استفاده از راهنمایی‌ها و مشورت‌های دیگر اعضای کمیسیون گردشگری در راه‌اندازی، مشارکت و سرمایه‌گذاری است.

اهورا ولی‌شاهی، دانش‌آموخته گردشگری و بنیان‌گذار کسب و کار «خانه نقلی» کاشان، یکی از میهمانان این نشست بود که به ارائه طرح خود در زمینه برگزاری تورهای عشایرگردی در منطقه پاسارگاد استان فارس پرداخت. پوریا سعداللهی، از دیگر حاضران درجلسه بود که طرح خود با محوریت گردشگری روستاگردی در برخی مناطق شهرستان پاوه در استان کرمانشاه را برای حاضران در جلسه تشریح کرد

اگر تا به حال برای دریافت گذرنامه یا تمدید روادید اقدام کرده باشید، به خوبی می‌دانید که روند کار نه ساده است و نه سریع. تفاوتی هم ندارد در کدام کشور زندگی می‌کنید و قصد دارید به کدام مقصد سفر کنید و روادید آنجا را بگیرید. در هر کشوری به طور معمول از سه تا هشت هفته و حتی بیشتر فرآیندهای اداری دریافت روادید طول می‌کشد و در این مدت هم دفاتر امور کنسولی وزارت‌خانه‌های امور خارجه و برخی نهادها و ارگان‌های امنیتی و اطلاعاتی، باید اطلاعات و داده‌ها را بررسی و صلاحیت‌ متقاضیان را تایید کنند. این مدت زمان تنها در صورتی است که اسناد و مدارک متقاضیان کامل و بدون اشکال باشند و در مهلت مقرر نیز پیگیری‌های لازم را انجام دهند. حال اگر کسی بخواهد برای مقاصدی خاص ویزای توریستی یا تجاری بگیرد، یا در موقعیتی مثل حالا که مرزها به روی گردشگران بسته است، بیش از این‌ها باید صبر کرد. برای کسانی که در صنعت گردشگری یا تجارت فعالند و عادت دارند به صورت برنامه‌ریزی شده سفر کنند یا در موقعیتی قرار می‌گیرند که به ناچار باید برنامه‌هایشان را جلوتر بیندازند، دست‌یابی به روادید سفر، اهمیتی حیاتی دارد. در این صورت چه باید کرد؟ یکی از راه‌ها این است که سراغ شرکت‌های تخصصی این کار رفت. شرکت تسهیلگر روادید سفر ItEasy که در زمینه صدور گذرنامه و خدمات سریع روادید فعالیت می‌کند، یکی از قدیمی‌ترین‌های صنعت روادید سفر است.

ItEasy فرآیند صدور گذرنامه و ویزا را تسهیل می‌کند

ItEasy Passport & Visa که به ItsEasy هم شناخته می‌شود، یک شرکت تسهیلگر صدور روادید سفر است که در زمینه خدمات گذرنامه و ویزای مسافرتی ایالات متحده فعالیت می‌کند و فرآیند صدور و تحویل پاسپورت یا ویزا را از چند روز تا چند هفته کوتاه‌تر می‌کند و اگر در این مسیر هم مشکلی ایجاد شود، به‌سرعت موانع را برطرف می‌سازند. این شرکت را دیوید الوادیش در سال ۱۹۷۶ بنیان نهاده و تاکنون نیز به بیش از دو میلیون‌ نفر برای دریافت سریع روادید سفر کمک کرده است.

الوادیش ایده راه‌اندازی ItEasy را از شرکت‌هایی گرفت که خدمات سریع دریافت پلاک و برچسپ‌های پلاک خودرو را در ایالات متحده انجام می‌دادند. در آمریکا هنگام خرید خودرو، نمایندگی‌ها از خریداران بابت مالیات، برچسب‌ها و عنوان پلاک هزینه می‌گیرند. به همین دلیل شرکت‌های شخص ثالثی به وجود آمده‌اند که این وظیفه را به نمایندگی از خریدار در ازای پرداخت هزینه‌ای اندک انجام می‌دهند.

صفحه اول وب‌سایت ItEasy
روش ثبت درخواست در وب‌سایت ItEasy بسیار ساده است

مارک هریس، معاون اجرایی شرکت ItEasy  درباره راه‌اندازی این کسب و کار می‌گوید: «پدر دیوید یکی از بزرگترین شرکت‌های دریافت پلاک خودرو را در آمریکا اداره می‌کرد. یک روز یکی از سرپرستان نمایندگی‌ها که به گذرنامه احتیاج داشت، از الوادیش که در آن زمان برای پدرش کار می‌کرد خواست که به مرکز شهر نیویورک برود و همانطور که برای دریافت برچسب پلاک درخواست می‌داد، اسناد صدور گذرنامه را به دفتر امور کنسولی وزارت خارجه تحویل دهد.»

این درخواست و اجابت آن از سوی دیوید، جرقه یکی از بزرگ‌ترین صنایع را به نام صنعت صدور روادید سفر بود. هریس می‌گوید: «دیوید کاری که از او خواسته بودند را انجام داد و بعد تحت تعلیم پدر خود به‌تدریج بخش تسهیل صدور گذرنامه و ویزا را راه انداخت و به زودی هم شرکت خود به نام ItEasy Passport & Visa را ساخت.»

شرکت ItEasy شهر نیویورک را خانه خود می‌داند اما دفاتری هم در شهرهای بوستون، واشنگتن، لس‌آنجلس، ناحیه کلمبیا، هیوستون و دنور دارد و چندین مرکز پردازش هم در شهرهای مهم سراسر ایالات متحده راه‌اندازی کرده است. ItEasy در تامین گذرنامه‌های سریع ایالات متحده و ویزای تجاری و توریستی برای شهروندان ایالات متحده یا شهروندان غیرآمریکایی مقیم این کشور تخصص دارد.

خدمات گذرنامه و ویزای این شرکت تسهیلگر روادید سفر در برخی موارد در کمتر از ۶ ساعت انجام می‌شود. این شرکت همچنین دارای تیم‌های حرفه‌ای از متخصصان در زمینه مسائل کنسولی و قوانین و مقررات مهاجرت است و برای گذرنامه اضطراری یا خدمات ویزای سریع نیز به صورت ۲۴ ساعته و در هفت روز هفته خدمات لازم را عرضه می‌کند. وب‌سایت ItEasy تغییرات در قوانین و مقررات و دستورالعمل‌ها را به صورت دائم به‌روزرسانی می‌کند و از نظر امنیت دیجیتال نیز دارای بالاترین استانداردها و تاییدیه‌ها است.


مطلب پیشنهادی: گذرنامه دیجیتال در صنعت سفر فراگیر می‌شود


براساس توضیحاتی که هریس می‌دهد شرکت ItsEasy Passport & Visa نماینده ثبت شده در وزارت امور خارجه آمریکا است: «ما به عنوان نماینده متقاضیان با دولت آمریکا وارد تعامل می‌شویم و درخواست‌ صدور روادید را پیگیری می‌کنیم. اگر مشکلی بر سر راه پدیدار شود، از طرف موکلانمان وارد مذاکره می‌شویم و مسیر را هموار می‌کنیم. درست شبیه به یک حسابدار مالیاتی ما نیز به پیشرفت فرآیندهای صدور روادید یاری می‌رسانیم. در ItsEasy Passport & Visa برنامه‌های متقاضیان را از پیش بررسی می‌کنیم تا از صحت آنها اطمینان حاصل یابیم و در هنگام تسلیم درخواست‌ها به مراکز و نهادهای دولتی، این حس را به موکلانمان می‌دهیم که متخصصانی در کنار خود دارند.»

ItsEasy Passport & Visa چگونه کار می‌کند؟

شرکت تسهیلگر روادید سفر ItsEasy در حقیقت فرآیند صدور گذرنامه و ویزا را تا حد ممکن برای کسانی که از خدمات آن استفاده می‌کنند ساده می‌کند. تسهیل روادید سفر شامل سه مرحله سفارش‌گذاری، ارسال اسناد و دریافت گذرنامه یا میزای درخواستی است.

برای شروع، متقاضی به وب‌سایت ItEasy مراجعه و از بین گزینه‌های ویزا و گذرنامه یا هر دو، یکی را انتخاب می‌کند. در مرحله بعد جزئیات دیگری مانند ملیت، محل اقامت، مقصد و هدف سفر نیز باید وارد شود. سپس متقاضی به صفحه‌ای هدایت می‌شود که شامل توضیحاتی درباره قوانین و مقررات صدور روادید و برخی توضیحات و پیش‌شرط‌هاست که باید با آن‌ها موافقت کند. این توضیحات همچنین شامل مروری بر روند کار و راهنمایی در زمینه نحوه اسناد و مدارک لازم برای دریافت سریع گذرنامه یا ویزا است. در ادامه متقاضی موظف است از طریق برنامه زمان‌بندی سفر یا ابزار رزرو آنلاین یا نامه یک ناظر سطح بالا- که به صورت آنلاین در وب‌سایت بارگزاری می‌شود- ثابت کند که قصد جدی دارد در کمتر از سه هفته به مسافرت برود.

ثبت سفارش به طور معمول بیش از چند دقیقه طول نمی‌کشد. متقاضی اطلاعات تماس و کارت اعتباری معتبر خود را وارد می‌کند و سفارش خود را بصورت آنلاین از طریق یک فرآیند تسویه حساب ساده انجام می‌دهد. پس از آن ItEasy صورت‌حسابی آنلاین که براساس سیستم‌های پردازش ابری FedEx عمل می‌کند، در اختیار متقاضی قرار می‌دهد تا اسناد مورد نیاز را ارسال کنند. وقتی تیم ItEasy اطلاعات لازم را دریافت کرد، تمام موارد را بررسی می‌کنند تا از صحت آن اطمینان حاصل کنند.

معاون اجرایی ItsEasy Passport & Visa ItEasy می‌گوید این مراحل به هیچ‌وجه در مقایسه با حالتی که افراد باید خودشان به سازمان‌های دولتی برای صدور روادید مراجعه کنند، زمان‌بر نیست و به راحتی نیز قابل انجام است. او اضافه می‌کند: «ما در شرکت تسهیلگر روادید سفر ItEasy از طریق ایمیل، گفت‌وگوی آنلاین یا به صورت تماس تلفنی از متقاضیان پشتیبانی می‌کنیم. برای ما تفاوتی نمی‌کند آیا متقاضی در گذشته گذرنامه یا ویزا گرفته باشد یا نه، یا گذرنامه‌اش را گم کرده باشد یا تازه فهمیده که روادید او منقضی شده است. در هر صورت ما حضور داریم و متقاضیان را در جریان فرآیندها قرار دهیم. هدف ما این است که اطمینان حاصل کنیم به محض اینکه درخواست به سازمان‌های دولتی برسد، تأخیرهای پردازش پیش‌بینی‌نشده به حداقل برسد.»

مطابق توضیحاتی که در وب‌سایت ItEasy آمده، اعضای تیم‌های ارزیابی و کارشناسی این شرکت می‌کوشند، درگیر کردن متقاضی در فرآیندهای اداری صدور روادید به حداقل ممکن برسد. در ۶۰ تا ۷۰ درصد مواقع نیز همه‌چیز خوب پیش می‌رود و طبق برنامه زمان‌بندی روادید سفر صادر می‌شود. با این حال آنطور که هریس تاکید می‌کند آن‌ها در ۳۰ تا ۴۰ درصد مواقع نیز ناچار به ارتباط گرفتن با متقاضیان هستند. او در این باره می‌گوید: «گاهی اوقات متقاضیان فرم‌ها را به درستی تکمیل نمی‌کنند یا امضاهایشان تطبیق ندارد. گاهی اوقات هم کیفیت عکس‌ها مناسب و قابل قبول نیست. این‌ها اغلب چیز کمی است اما ما سعی می‌کنیم قبل از اینکه درخواست را به کنسولگری‌ها، سفارت‌ها یا وزارت امور خارجه تحویل دهیم، کاستی‌ها را برطرف کنیم.»

هزینه خدمات تسهیلگری روادید ItEasy

شرکت ItsEasy Passport & Visa به عنوان یک شرکت تسهیلگر صدور روادید در ایالات متحده، قرار ملاقات‌ها را با وزارت امور خارجه و همچنین با کارکنان کنسولگری‌ها و سفارتخانه‌های خارجی ترتیب می‌دهد. این شرکت روزانه در چندین نوبت برنامه‌های تحویل مدارک نمایندگی‌های دیپلماتیک را بررسی می‌کند و به محض آماده شدن گذرنامه یا ویزا، در گام اول مدارک را از نظر صحت و درستی اطلاعات کنترل می‌کند و سپس از طریق FedEx به دست مشتری‌ها می‌رساند.

هزینه خدمات ItEasy بسته به زمان پردازش و نوع خدمات درخواستی متفاوت است. برای نمونه در صدور گذرنامه ۱۰روزه، متقاضیان باید کارمزدی ۸۹ دلاری (به‌اضافه هزینه ۱۷۰ دلاری وزارت امور خارجه) پرداخت کنند. اگر کسی به گذرنامه خود در مدت زمان کمتری نیاز داشته باشد، بین ۱۲۹ تا ۲۶۹ دلار باید به عنوان حق‌العمل و کارمزد به ItsEasy Passport & Visa بپردازد.

هریس وضعیت صنعت تسهیلگردی روادید سفر در آمریکا را در یک دهه گذشته «ناآرام و نامتوازن» اما رو به رشد توصیف می‌کند. ریشه اصلی این فراز و فرودها تغییرات در قوانین و مقررات مهاجرتی و روابط سیاسی کشورها است. برای مثال در برنامه «ابتکار سفر در نیمکره غربی» که سال ۲۰۰۷ آغاز شد از شهروندان ایالات متحده می‌خواست برای سفر به کانادا، مکزیک و کارائیب گذرنامه دریافت کنند.

معاون اجرایی ItsEasy می‌گوید: «این برنامه منجر به افزایش چشمگیر تقاضای گذرنامه شد و میانگین درخواست‌ها از ۵ میلیون به ۱۸ میلیون گذرنامه رسید. این دوره طلایی کسب و کار ما بود اما در حال حاضر به دلیل شیوع ویروس کرونا، این آمار و ارقام کاهش یافته است. هدف‌گذاری سالانه ItsEasy دست‌یابی به رکورد سالانه ۱۰۰ هزار گذرنامه یا ویزا است.»

اعضای کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در ادامه سلسله نشست‌های هفتگی خود، این‌بار با موضوع الزامات تشکیل اکوسیستم نوآور گردشگری، به بحث و تبادل نظر پرداختند. دستور کار این نشست که با حضور فعالان و بنیان‌گذاران استارتاپی در حوزه گردشگری و به صورت آنلاین برگزار شد، بررسی نیازها و الزامات راه‌اندازی شتاب دهنده تخصصی گردشگری بود و حاضرین به همفکری و گفت‌و‌گو درباره این موضوع پرداختند.

اکوسیستم نوآور گردشگری ظرفیت رشد گردشگری را بالا می‌برد

دبیر کمسیون گردشگری اتاق بازرگانی نیز با اشاره به دغدغه‌های فعالان اکوسیستم استارتاپی، مهم‌ترین نیاز استارتاپ‌ها را دسترسی به اطلاعات لازم برای برنامه‌ریزی میان‌مدت و بلندمدت خواند و اظهار کرد: «در یک سال گذشته چرخش‌های زیادی در صنعت گردشگری رخ داده و استارتاپ‌ها نیز به‌ناچار به برنامه‌ریزی کوتاه‌مدت روی آوردند اما در شرایط فعلی بهتر است به انعطاف‌پذیری و برنامه‌محوری برای دوره‌های بلندمدت‌‌تر اندیشید. چرا که بازگشت به وضعیت عادی در صنعت گردشگری بیشتر از آنچه تصور می‌شود، طول خواهد کشید.»

رضا جمیلی با تأکید بر اهمیت تاسیس مرکزی برای حمایت از ایده‌های خلاقانه در بخش گردشگری گفت: «کسب‌وکارهای نوپای گردشگری و جوانانی دارای ایده‌های نو در حوزه گردشگری نیاز به حمایت‌های فکری و مالی و… دارند و لازم است از ظرفیت شتاب دهنده‌ تخصصی گردشگری یا مراکز نوآوری گردشگری استفاده کنند تا علاوه بر رونق کسب‌وکارها، به رشد و بلوغ اکوسیستم نوآور گردشگری کشور نیز کمک شود.» وی با اشاره به همکاری و مذاکرات کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران با دانشگاه امیرکبیر برای راه‌اندازی شتاب دهنده تخصصی گردشگری، اظهار کرد: «توافقات اولیه به دست آمده اما تا رسیدن به مرحله عملیاتی زمان زیادی باقی مانده است. در این مدت لازم است با مشارکت و همفکری اعضای اکوسیستم نیازهای فعلی و آینده استارتاپ‌ها و کسب‌وکارهای نوآور گردشگری را احصا کرد.»

به گفته دبیر کمیسیون گردشگری اتاق تهران، استارتاپ‌های گردشگری یکی از بازیگران کلیدی این صنعت در دوران بعد از کرونا خواهند بود باید از قبل با جنس مسائل و دغدغه‌های اعضای آن آشنا بود. وی شرط موفقیت شتاب دهنده تخصصی گردشگری را احصاء نیازهای بیزینس و انتقال تجربه‌های فعالان کسب‌وکارهای نوآور گردشگری دانست و افزود: «اگر تشکیل شتاب دهنده تخصصی گردشگری به‌صورت حساب‌شده و هدفمند صورت گیرد، آورده‌های بیشتری برای اکوسیستم گردشگری خواهد داشت و کسب‌وکارهای گردشگری نیز متنوع‌تر خواهند شد.»

جمیلی یکی از کارویژه‌های شتاب دهنده تخصصی گردشگری را ترغیب و جذب صاحبان ایده‌های نو در بخش گردشگری و تنوع‌بخشی به این صنعت خواند و اضافه کرد: «حوزه گردشگری بیش از دیگر حوزه‌ها از ویروس کرونا ضربه خورده و تمایل افراد برای حضور در این صنعت کاهش یافته است. بااین‌حال می‌توان با همفکری و مشارکت جمعی، خطر را از سر این صنعت پایدار و ارزآور دفع کرد و اعتماد و رونق را به آن برگرداند.»

وی با اشاره به برنامه‌های مختلفی که در دیگر کشورها در جهت بالابردن سهم گردشگری در اقتصاد انجام می‌شود، گفت: «سهم فعلی گردشگری از تولید ناخالص داخلی کشور (GDP) 2/2 درصد و سهم اشتغال‌زایی ۱/۹ درصد است. این در حالی است که سهم گردشگری در GDP اسپانیا ۱۴ درصد، فرانسه ۱۱ درصد، آمریکا ۸/۹ درصد، هند ۱۰ درصد است.» جمیلی با تاکید بر وجود ظرفیت رشد ۱۰ برابری در صنعت گردشگری ایران، تصریح کرد: «برای رسیدن به استاندارد جهانی، باید جوانان و نسل‌های جدید با دانش و مهارت و علاقه‌مند به راه‌اندازی کسب‌وکار نوآور را جذب کرد و ادبیات گردشگری را به آن‌ها آموخت.»

موسس استارتاپ تریپ ساز:

اگر شتاب دهنده تخصصی حوزه گردشگری راه بیفتد، در آن صورت بهتر می‌توان دغدغه‌ها و خواست‌ها و نیازهای کسب‌وکارهای آنلاین گردشگری را به دولت و تصمیم‌گیران منتقل کرد و ننیجه را پیگیری کرد

دبیر کمسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران، شتاب دهنده تخصصی گردشگری را مهم‌ترین جزء اکوسیستم استارتاپی گردشگری توصیف کرد و یادآور شد: «در ایران شتاب دهنده تخصصی گردشگری تاسیس نشده و اندک تلاش‌هایی هم که در این زمینه صورت‌گرفته، نتیجه‌بخش نبوده‌اند. درحالی‌که تجربه‌های جهانی موید این است که بیزنس‌ها و اجزای دیگری مثل سرمایه‌گذار و شتاب‌دهنده، مراکز نوآور، منتورشیپ و انتقال تجربه و… زنجیره‌ای متصل‌به‌هم هستند.»

جمیلی با بازخوانی نقش شتاب دهنده plug and play در تولد استارتاپ‌های بزرگ گردشگری در جهان گفت: «شتاب دهنده plug and play که هم‌اینک در ۱۴ کشور جهان دفتر دارد سرمایه اولیه استارتاپ‌های گردشگری بزرگی نظیر Airbnb را تأمین کرده است. در ایران نیز نیاز به راه‌اندازی چنین مراکزی برای شکل‌گیری کسب‌وکارهای موفق و انتقال تجربه‌های متنوع و متکثر به‌خوبی احساس می‌شود.»

منتورشیپ، ارزش افزوده اکوسیستم را دوچندان می‌کند

مدیرعامل استارتاپ آریامدتور، تشکیل شبکه‌ای حرفه‌ای منتورشیپ (مشاوره و مربی‌گری) را از مهم‌ترین نیازهای تشکیل اکوسیستم نوین گردشگری ایران خواند و گفت: «اگر در درون ساختار شتاب دهنده تخصصی گردشگری به‌موازات پیشبرد مسائل مالی و امکانات و رسانه‌ای، شبکه‌ای از صاحب‌نظران و فعالان کسب‌وکارهای نوآور گردشگری به‌صورت تخصصی و متمرکز ایجاد کرد، تاثیر بسزایی بر رشد و بلوغ استارتاپ‌ها خواهد داشت.»

هادی شجاری با تاکید بر اینکه منتورشیپ تخصصی ارزش افزوده اکوسیستم نوآور گردشگری را دوچندان می‌کند، به تشریح برخی تجربیات شخصی بنیان‌گذاران استارتاپ آریامدتور پرداخت و اظهار کرد: «زمانی که ما کسب‌وکارمان را در حوزه گردشگری سلامت شروع کردیم، کسی چندان به این حوزه توجه و آشنایی نداشت. در نتیجه ما تصمیمات اشتباه زیادی گرفتیم و هزینه‌های اضافی را متحمل شدیم اما به مرو با اشتراک‌گذاری تجربیات علاوه بر توسعه صنعت گردشگری سلامت کشور، کسب‌وکارهای موفق زیادی نیز در این حوزه شکل گرفتند.»

وی با تاکید بر نیاز بخش گردشگری ورودی به بهره‌مندی از تجربیات فعالان این حوزه گفت: «در حوزه پذیرش گردشگر، دانش و تجربیات محدود است و از همین رو باید در فرایند تشکیل شتاب دهنده تخصصی گردشگری به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کرد که از دانش و تخصص صاحبان کسب‌وکارهای موفق گردشگری به شکل حرفه‌ای و هدفمند در قالب دوره‌های تخصصی منتورشیپ، مصاحبه و یادداشت و مقاله و بازنشر آن در رسانه‌ها استفاده شود تا بتوان از استارتاپ‌های گردشگری و صنایع‌دستی در مراحل مختلف حمایت شود.»

فرصت برای به اشتراک‌گذاری تجربیات فراهم است

بنیان‌گذار استارتاپ تیست‌ایران نیز در این نشست با اشاره به بسته بودن مرزهای کشور به دلیل محدودیت‌های ناشی از کرونا، گفت: «در دوران کنونی که گردشگران وارد کشور نمی‌شوند، فرصتی مناسب در اختیار فعالان استارتاپی قرار گرفته که تجربیات خود را در تمام مراحل راه‌اندازی و مدیریت کسب‌وکار و جذب مشتری انتقال دهند.» امین کریمی با بیان اینکه انتقال تجربه و شیوه‌های مواجهه با موانع و چالش‌ها درس‌های ارزشمندی به علاقه‌مندان راه‌اندازی کسب‌وکار نوآور در حوزه گردشگری می‌دهد، اظهار گرد: «انتقال تجربه در شتاب دهنده تخصصی گردشگری موضوعی مهم است که همه بنیان‌گذاران استارتاپ‌های گردشگری از آن استقبال می‌کنند و بینش و چشم‌اندازی مناسب به صاحبان ایده‌های خلاقانه خواهد داد.» به گفته کریمی با اشتراک‌گذاری تجربه‌ها و تقویت زیرساخت‌ها، اکوسیستم نوآور گردشگری با آمادگی بیشتری به دوران بعد از کرونا و احیای مجدد کسب‌وکارها گام می‌گذارد.

بنیانگذار استارتاپ آوایار:

باید به نحوی برنامه‌ریزی کرد که در ساختار شتاب دهنده تخصصی گردشگری مسائل غیرمادی و از جنس توسعه پایدار نیز ترویج شوند و ارزیابی‌ها نیز همیشه بر اساس مسائل اقتصادی صورت نگیرد

شتاب دهنده‌ها به حمایت‌های غیرمادی توجه نمی‌کنند

بنیان‌گذار استارتاپ آرتور۲۴ با بیان اینکه ساختار و نحوه عملکرد شتاب دهنده‌ها در ایران متفاوت از سایر کشورهاست، اظهار کرد: «در تجربه‌ای شخصی با ۵ شتاب دهنده مختلف کشور وارد گفت‌و‌گو و مذاکره شدیم اما متاسفانه همه آن‌ها بدون توجه به بیزینس مدل و برنامه‌های استراتژیک و میان‌مدت استارتاپ‌ها، مبلغی محدود ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومانی را پیشنهاد می‌دهند و در ازای آن ۳۰ درصد از سهام را درخواست می‌کنند.» سروش سعادت با تاکید بر اهمیت تجدیدنظر در ارقام و مدل‌های همکاری مجموعه‌های شتاب دهنده، اظهار کرد: «استارتاپ‌ها در اکوسیستم نوآور گردشگری علاوه بر مسائل مالی، انتظار دارند شتاب دهنده‌ها، حمایت‌های معنوی و مشاوره‌های حقوقی نظیر و مواردی مانند شبکه‌سازی در داخل و خارج کشور، را نیز جدی بگیرند و در مذاکرات خود با کسب‌وکارها این گزینه‌ها را نیز روی میز قرار دهند.»

راه‌اندازی شتاب دهنده تخصصی گردشگری، به استارتاپ‌ها قدرت چانه‌زنی می‌دهد

بنیان‌گذار استارتاپ تریپ‌ساز نیز در نشست کمیسیون گردشگری اتاق تهران به ضرورت تشکیل شتاب‌دهنده تخصصی گردشگری اشاره کرد و گفت: «در حال حاضر اعضای اکوسیستم نوآور گردشگری و صاحبان استارتاپ‌ها به صورت دوستانه و غیررسمی با یکدیگر ارتباط دارند اما زمانی که در قالب و ساختاری یکپارچه در درون شتاب‌دهنده با یکدیگر همزایی کنند، منافع جمعی بهتر تأمین خواهد شد.»

مهرداد ناطقی با بیان اینکه راه‌اندازی شتاب دهنده تخصصی گردشگری قدرت چانه‌زنی اکوسیستم نوآور گردشگری با متولیان این صنعت را افزایش می‌دهد، اظهار کرد: «اگر شتاب دهنده تخصصی حوزه گردشگری راه بیفتد، در آن صورت بهتر می‌توان دغدغه‌ها و خواست‌ها و نیازهای کسب‌وکارهای آنلاین گردشگری را به دولت و تصمیم‌گیران منتقل کرد و ننیجه را پیگیری کرد.» وی با تاکید بر اهمیت جذب سرمایه در شتاب‌دهنده گردشگری گفت: «متاسفانه جذب سرمایه در اکوسیستم استارتاپی ایران اندک است اما اگر شتاب‌دهنده گردشگری دو موضوع محوری جذب سرمایه و صدور مجوزها را تسهیل کند، عواید آن به کل ارکان صنعت گردشگری کشور خواهد رسید.»

بازیگران سنتی و جدید گردشگری به یکدیگر پیوند داد

بنیان‌گذار استارتاپ آوایار، نیز در این نشست اظهار کرد: «در اکوسیستم استارتاپی، نگاه و رویکرد غالب، بیزینسی و اقتصادی است و این مسئله با ماهیت و جنس دغدغه‌ها در حوزه گردشگری که از نوع توسعه پایدار و توانمندسازی و… است، همخوانی ندارد.» سحر بختیاری یکی از مهم‌ترین الزام‌ها در تشکیل شتاب‌دهنده گردشگری را توجه به مسائل توسعه‌ای و اجتماعی گردشگری دانست و اظهار کرد: «باید به نحوی برنامه‌ریزی کرد که در ساختار شتاب دهنده تخصصی گردشگری مسائل غیرمادی و از جنس توسعه پایدار نیز ترویج شوند و ارزیابی‌ها نیز همیشه بر اساس مسائل اقتصادی صورت نگیرد.»

وی شکاف میان طرز نگاه و برداشت اقتصادی بازیگران سنتی گردشگری و دیدگاه‌های فرهنگی و اجتماعی‌تر اعضا و فعالان اکوسیستم نوآور را از جمله خلأهایی دانست که به گفته او با تشکیل شتاب‌دهنده گردشگری باید رفع شوند. وی افزود: «تا زمانی که بخش پیشکسوت و قدیمی‌تر اقتصاد را با بخش نوآور آشنا نکنیم، اتفاق بزرگی در اکوسیستم نوآور گردشگری نمی‌افتد. برای دست‌یابی به نتیجه بهتر لازم است ساختار و ارکان شتاب‌دهنده گردشگری به نحوی طراحی شود که به دیدگاه‌ها و نقطه‌نظرات بازیگران سنتی و جدید در صنعت گردشگری توجه شود.» اعطای فرصت به کسب‌وکارهای خرد و کوچک‌‌تر در حوزه گردشگری و پرهیز از تمرکز صرف بر ارزش‌آفرینی برای استارتاپ‌های بزرگ‌تر نیز یکی دیگر از مواردی بود که بنیان‌گذار استارتاپ آوایار بر آن تاکید کرد.

دبیر کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران:

در ایران شتاب دهنده تخصصی در صنعت گردشگری تاسیس نشده و اندک تلاش‌هایی هم که در این زمینه صورت‌گرفته، نتیجه‌بخش نبوده‌اند. درحالی‌که تجربه‌های جهانی موید این است که بیزنس‌ها و اجزای دیگری مثل سرمایه‌گذار و شتاب دهنده، مراکز نوآور، منتورشیپ و انتقال تجربه و… زنجیره‌ای متصل‌به‌هم هستند

شتاب تخصصی گردشگری و مرکز نوآوری همزمان تشکیل شوند

مدیرعامل شتاب‌دهنده بینش نیز در این نشست با برجسته دانستن نقش شتاب‌دهنده تخصصی گردشگری گفت: «راه‌اندازی شتاب‌دهنده برای اکوسیستم نوآور گردشگری اقدامی کلیدی است اما در کنار آن نیاز به اصلاح و تطبیق طرز نگاه و تلقی رویکرد وسی‌ها و سی‌وی‌سی‌های به صنعت گردشگری نیز مهم است.» کتایون سپهری، با طرح پیشنهاد راه‌اندازی مرکز رشد و نوآوری گردشگری در اکوسیستم نوآور گردشگری اظهار کرد: «قانع کردن سرمایه‌گذاران خطرپذیر به فعالیت در حوزه کارآفرینی اجتماعی و غیرسودآور دشوار است و به طور طبیعی اگر از سرمایه‌گذاران خواسته شود که در حمایت‌های خود صرفا به مسائل اقتصادی توجه نکنند، به سختی منتج به نتیجه می‌شود. به همین منظور می‌توان به موازات راه‌اندازی شتاب‌دهنده تخصصی گردشگری، ایجاد مرکز نوآوری گردشگری را نیز پیش برد.»

امین بادامچی‌زاده، فعال گردشگری از تبریز هم با بیان اینکه جوانانی چون او که در مرحله راه اندازی کسب‌وکار گردشگری هستند مهم‌ترین مشتری چنین شتابدهنده‌هایی خواهند بود، مرکزگرایی و حضور این دست مراکز در تهران را مشکل اساسی گردشگری کشور عنوان کرد و خواستار این شد که در همکاری اتاق بازرگانی تهران با اتاق‌های استان‌ها امکان استفاده فعالان گردشگری سراسر کشور از چنین زیرساخت‌هایی فراهم شود.

استارتاپ‌های گردشگری ریسک‌پذیری بالایی دارند

مدیرعامل شرکت گردشگری سلامت هلسا نیز در این نشست با اشاره به بالا بودن ریسک در میان استارتاپ‌های حوزه گردشگری گفت: «هر مسئله‌ای که امنیت انسان را به خطر بیندازد، در احساس امنیت گردشگری نیز اختلال ایجاد می‌کند و به همین دلیل باید اقداماتی را برای اطمینان‌بخشی به گردشگران در دوران کرونا و بعد از آن انجام داد.» سید سهیل مهرزاد، با بیان اینکه در حال حاضر استارتاپ‌های گردشگری ریسک امنیت گردشگران را بیش از انواع دیگر ریسک در فعالیت‌های خود لحاظ می‌کنند، اظهار کرد: «کسب‌وکارهای نوآور بیش از هر نهاد و ارگان دیگری در تلاش هستند که امنیت گردشگران را تأمین کنند و به آن‌ها حس اعتماد و اطمینان را بدهند که در شرایط کرونا با رعایت پروتکل‌های بهداشتی می‌توان به مقوله گردشگری نیز پرداخت.»

وی با دشوار خواندن شرایط فعلی برای کسب‌وکارهای نوآور افزود: «استارتاپ‌های گردشگری بهتر است میدان را خالی نکنند بلکه با تجهیز و تقویت خود آمادگی نقش‌آفرینی در موقعیت‌های مختلف در زمین بازی گردشگری را داشته باشند.»

در نشست کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران، بنیان گذاران استارتاپ‌های مختلف گردشگری و صنایع دستی از سراسر کشور و برخی اعضا و مدیران اتاق بازرگانی تهران حضور داشتند

نشست کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و گردشگری تهران با حضور فعالان و صاحبان اکوسیستم استارتاپی کشور برگزار شد. دستور کار اصلی این نشست که به صورت آنلاین برگزار شد، نقد و ارزیابی شیوه نامه ساماندهی کسب و کارهای گردشگری در فضای مجازی بود. این شیوه نامه ۱۲ ماده‌ای دی‌ماه سال گذشته به سازمان‌های میراث فرهنگی برای اجرا ابلاغ شده و محور آن اعطای مجوز به استارتاپ‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان، شتابدهنده‌ها، مراکز گردشگری خلاق و… است که می‌خواهند در فضای مجازی فعالیت کنند. در نشست کمیسیون گردشگری اعضای کمیسیون درباره نقاط ضعف و قوت این شیوه نامه همفکری و گفت‌و‌گو کردند و پیشنهادهای ضروری در جهت اصلاح شیوه‌نامه و انعکاس آن به وزارت میراث فرهنگی ارائه کردند.

تهدیدهای سه‌گانه شیوه نامه علیه اکوسیستم نوآور

دبیر کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران در این نشست با بیان اینکه شیوه نامه ساماندهی کسب و کارهای گردشگری در فضای مجازی، متر و معیار و سنجه‌‌ فعالیت استارتاپ‌های گردشگری و نحو نظارت وزارت میراث فرهنگی را بر آن‌ها مشخص می‌کند، اظهار کرد: «فعالان استارتاپی و کسب و کارهای نوین گردشگری مدت‌هاست این مطالبه را دارند که شیوه نامه و دستورالعمل اختصاصی برای آن‌ها تدوین شود. به نظر می‌رسد وزارت میراث فرهنگی به این نتیجه رسیده که با مجوزها و قوانینی که سایر کسب و کارهای حوزه گردشگری را رصد و نظارت می‌کند، استارتاپ‌ها را ارزیابی نکند.»

رضا جمیلی شیوه نامه ساماندهی کسب و کارهای گردشگری در فضای مجازی را گامی مثبت اما ابتدایی توصیف کرد و اظهار کرد: «صنعت گردشگری در ایران رو به رشد است و وزارت میراث فرهنگی و حوزه رگولاتوری باید فضا را برای کسب و کارهای گردشگری نوآور هموار کنند.» وی با تاکید بر ضرورت آسیب‌شناسی دقیق دستورالعمل‌های مربوط به اکوسیستم نوپای گردشگری و تعامل در جهت بهبود و اصلاح آن‌ها، یکی از بزرگترین ضعف‌های شیوه نامه جدید را ماده ۵ آن دانست و گفت: «در بخش مدارک لازم برای صدور گواهی‌نامه تخصصی فعالیت در فضای مجازی، استارتاپ‌ها باید ۵۰ میلیون سپرده را به صورت نقدی پرداخت کنند و تهدنامه محضری بدهند. این رقم برای کسب و کارهای نوپای گردشگری سنگین است و فشار زیادی به آن‌ها وارد می‌کند.»

جمیلی با بیان اینکه ادبیات شیوه نامه غیراستارتاپی است و با فهم استارتاپی نوشته نشده، الزام استارتاپ‌ها و شتابدهنده‌ها به ارائه تصویر سند مالکیت یا اجاره نامه رسمی دفتر کار یا اقامتگاه قانونی را یکی دیگر از ضعف‌های درباره شیوه نامه برشمرد و گفت: «بسیاری از استارتاپ‌ها در مراکز و فضاهای کار اشتراکی یا منازل مسکونی مشغول به کار هستند و اعضای آن‌ها نیز به صورت دورکار یا به صورت تک نفره کار می‌کنند طبیعی است نباید از چنین کسب و کارهایی اجاره نامه طلب کرد و اصرار بر آن نیز دردسرهای زیادی ایجاد می‌کند.»


مطلب پیشنهادی: ساماندهی کسب و کارهای گردشگری زیر ذره‌بین


جمیلی، ماده ۱۲ را یکی دیگر از موارد چالش‌برانگیز شیوه نامه دانست که کلیت شیوه نامه را با تهدیدی جدی روبرو می‌کند. در این ماده شیوه نامه آمده که چنانچه تشکل حرفه‌ای فعالان گردشگری الکترونیک براساس دستورالعمل اجرایی ماده ۲۵ آیین‌نامه با نظارت وزارتخانه ایجاد شده باشد، اداره‌های کل استان‌ها می‌توانند کلیه امور تصدی‌گری در راستانی صدور مجوز را در چارچوب ضوابط کلی که خود تعیین می‌کنند، به تشکل مربوطه واگذار کنند.

دبیر کمیسیون گردشگری اتاق تهران با تاکید بر ضرورت چانه‌زنی با سیاست‌گذار بر سر مواد و بندهای شیوه نامه ساماندهی کسب و کارهای گردشگری در فضای مجازی، درباره ماده ۱۲ این دستورالعمل گفت: «معنایی که می‌توان از این شیوه نامه استنباط کرد این است که استارتاپ‌ها به سراغ این مجوز نروند. چرا که عملا در تمام حوزه‌های گردشگری تشکل صنفی وجود دارد و در نهایت نیز کلیت شیوه نامه زیر قدرت و نفوذ تشکل‌های سنتی می‌رود. به این معنا که فعالان استارتاپی در بسیاری از حوزه‌ها با تشکل‌ها و نهادهای صنفی سنتی سروکله می‌زنند که شناخت درستی از جریانات و اتفاق‌هایی که در حوزه کسب و کارهای نوپای گردشگری می‌افتد، ندارند.»

وزارت میراث فرهنگی به استارتاپ‌ها و کسب و کارهای گردشگری مهلت دهد

هادی شجاری، مدیرعامل آریامدتور نیز با اشاره به تبصره ماده ۹ شیوه نامه که در آن استارتاپ‌ها و شرکت‌های نوپای گردشگری از فعالیت در حوزه تورگردانی منع شده‌اند، گفت: «در حوزه گردشگری برای هر کاری مقررات و آیین‌نامه و دستورالعمل‌های مجزا وضع شده و این یکی از دست‌اندازهای جدی فعالیت کسب و کارهای نوآور است. به نظر می‌رسد کسانی که شیوه نامه را تدوین کرده‌اند فهم درستی از موضوع نداشته‌اند که داشتن سایت و فعالیت در فضای آنلاین همه ماجرا نیست. اصل بیزنس جای دیگری است.»

وی با طرح پیشنهاد مهلت‌دهی به کسب و کارهای نوآور گردشگری اظهار کرد: «رگولاتور باید شرایط را بر استارتاپ‌های گردشگری آسان بگیرد و شبیه به طرح نوآفرین، معیارهای ارزیابی و روند صدور مجوز را براساس شاخص کلیدی عملکرد قرار دهد و اگر بعد از مدت زمانی استارتاپی به آن حد رسید، برای دریافت مجوز بند «ب» اقدام کنند.» به گفته شجاری مجوز استارتاپ باید می‌بایست جزئی از مجوز بند «ب» گردشگری باشد وگرنه کارکردی ندارد.

مجوز بند «ب» دام گرفتاری استارتاپ‌های گردشگری است

بنیان‌گذار استارتاپ کاریفان نیز با اشاره به دشواری‌های دریافت مجوز بند «ب» گردشگری گفت: «مجوز بند «ب» برخلاف آنچه وزارت میراث فرهنگی تاکید دارد اساسا تسهلیگرانه نیست.» سهیلا آرمک مجوز بند «ب» گردشگری را به «دام» تشبیه کرد که به باور او استارتاپ‌های گردشگری را گرفتار می‌کند. وی در توضیح گفت: «ما در استارتاپ کاریفان به ناچار شرکت ثبت کردیم و به دلیل داشتن مجوز بند «ب»، دو و سه دوره ما را از نظر مالیاتی علی‌الراس کردند و هر چقدر هم سعی کردیم که سازمان امور مالیاتی را اقناع کنیم  که ماهیت استارتاپی داریم و هنوز به محله بهره‌برداری نرسیده‌‌ایم، کسی به حرف ما گوش نمی‌دهد.»

به گفته آرمک، کسب و کارهای نوپای گردشگری و استارتاپ‌ها به محض دریافت مجوز بند «ب» باید کد اقتصادی هم دریافت کنند چرا که سازمان تامین‌اجتماعی نیز پیگیر مسائل بیمه‌ای می‌شود و اگر استارتاپی از فاقد کارگاه ثبت شده و لیست پرداختی حق بیمه باشد، به دردسر می‌افتند. بنیان‌گذار استارتاپ کاریفان خاطرنشان کرد: «وزارت میراث فرهنگی بر استارتاپ‌ها برای گرفتن مجوز فشار زیادی وارد می‌کند و در عمل نیز آن‌ها را به سمتی می‌برد که برخلاف برنامه‌ها و خواست‌ها و عملکردشان، شبیه به شرکت‌های بزرگ و رفتار کنند که این خطایی بزرگ است.»

اعمال اصلاحات در شیوه نامه ساماندهی کسب و کارهای گردشگری در فضای مجازی ضروری است

مدیرعامل پلتفرم گردشگری سلامت تریتاباستان نیز کلیت شیوه‌نامه ساماندهی کسب و کارهای گردشگری در فضای مجازی را فرصتی مناسب برای کسب و کارهای نوپای گردشگری دانست و گفت: «در نگاهی حداقلی، همین اندازه که سیاست‌گذار بنا را بر این گذاشته که به استارتاپ‌های حوزه گردشگری مجوز اعطا کند، گامی رو به جلو است که کسب و کارها اعتبار می‌دهد.

دکتر حسن راشکی با تاکید بر ضرورت اعمال اصلاحات در شیوه نامه اظهار کرد: «اگر وزارت میراث فرهنگی تن به اصلاحات در شیوه نامه بدهد، کارایی آن افزایش خواهد یافت و مشکلات و معضلات کسب و کارهای آنلاین گردشگری به طور جدی رفع می‌شود.» راشکی یکی از ایرادهای شیوه نامه را مواد و بندهای مربوط به اساسنامه دانست و گفت: «زمانی که صاحب یک استارتاپ و کسب و کار نوپای گردشگری شخصیتی حقیقی باشد، به طور طبیعی نیازی به اساسنامه ندارد و مشخص هم نیست هدف تدوین‌کنندگان از تاکید بر چنین الزامی چیست.»

فقدان هماهنگی میان نهادها و ارگان‌های مرتبط با صدور مجوز

بنیان‌گذار استارتاپ هیچ‌ هاپ نیز در این نشست با تاکید بر ناهماهنگی‌هایی که میان وزارت میراث فرهنگی و نهادها و ارگان‌های متولی صدور مجوز فعالیت در فضای آنلاین وجود دارد، گفت: «وزارت میراث فرهنگی مجوز گردشگری الکترونیک صادر می‌کند اما دیگر سازمان‌ها و نهادها مانند مرکز تجارت الکترونیکی که متولی صدور «ای‌نماد» است، از این موضوع اطلاعی ندارند.»

 امیر نبی‌زاده با بیان اینکه چالش‌های کسب و کارهای نوآور گردشگری تنها محدود به دریافت مجوز نیست بلکه تا بعد از آن هم ادامه دارد، یکی از بزرگترین ضعف‌های شیوه نامه ساماندهی کسب و کارهای گردشگری در فضای مجازی و صدور گواهینامه تخصصی را یکسان بودن شرایط و الزامات آن با مجوز بند «ب» گردشگری دانست و اظهار کرد: «این دو مجوز در دامنه شمول و نوع مدارک و شیوه کار تا حدود زیادی شبیه به هم هستند. تنها تفاوت این است که برای دریافت مجوز فعالیت در فضای مجازی داشتن مدیرفنی بند «ب» الزامی نیست و محدودیتی هم از نظر متراژ دفتر و محل کار وجود ندارد.»

وی با تاکید بر اینکه پلیس نظارت بر اماکن عمومی از موضوع شیوه نامه اطلاعی ندارد و استارتاپ‌ها و کسب و کارهای متقاضی دریافت مجوز فعالیت در فضای مجازی باید نامه‌ای که وزیر میراث فرهنگی درباره معلق شدن شرط متراژ را سازمان‌های میراث فرهنگی ابلاغ کرده، به همراه داشته باشند.»

نبی‌زاده پیچیدگی‌های اداری و بوروکراسی طولانی و فرسایشی بودن فرآیندهای مختلف صدور مجوز را از جمله معضلات اصلی استارتاپ‌های گردشگری در مسیر دریافت گواهینامه تخصصی فعالیت در فضای مجازی دانست و اظهار کرد: «استارتاپ‌های گردشگری باید بدانند که حداقل زمان ممکن برای دریافت مجوز فعالیت در فضای مجازی یک سال است و تمام مراحل و فرآیندها نیز به صورت دستی انجام می‌شوند. علاوه بر این روند صدور مجوز نیز قاعده مشخص و مدونی ندارد و تا حدود زیادی به نوع برخورد و رفتار مسئولان سازمان میراث فرهنگی و نهادهای مرتبط در شهرها و استان‌ها بستگی دارد.»

استارتاپ‌ها نیاز به مجوز موقت دارند

بنیان‌گذار جاجیگا با اشاره شکننده بودن وضعیت استارتاپ‌هایی که در آغاز راه هستند، بر اهمیت زمان‌بندی و صدور مجوزهای موقت معافیت تاکید کرد. بابک سهرابی در این باره گفت: «وزارت میراث فرهنگی و تدوین‌کنندگان شیوه نامه ساماندهی فعالیت کسب و کارهای گردشگری باید معافیت‌هایی برای استارتاپ‌هایی که در فاز اولیه فعالیت قرار دارند، در نظر بگیرند.» وی افزود: «استارتاپ‌های گردشگری در اوایل کار خود نباید درگیر مواردی مثل سند مالکیت و تضمین و… شوند و بهتر است در مجوزی که صادر می‌شود، چنین مواردی نیز برای آن‌ها تسهیل شده باشد.»

به گفته سهرابی عملکرد کسب و کارهای نوآور بعد از دوره‌ زمانی مشخصی مشخص می‌شود و صاحبان آن‌ها به این جمع‌بندی می‌رسند که آیا می‌خواهند به عنوان یک شرکت فعالیت کنند یا خیر.

وی با اشاره به ماده ۴ شیوه نامه که در آن درباره مرتبط بودن موضوع اساسنامه فعالیت کسب و کارهای دارای اشخاص حقوقی با شیوه نامه گفت: «این بند یکی از بزرگترین ایرادهای شیوه نامه است. بسیاری از فعالان استارتاپی که شرکت ثبت کرده‌اند، قبل از اینکه شرط داشتن مجوز فعالیت الزامی شود، حوزه فعالیت و اساسنامه خود را تعیین کرده‌اند. بنابراین در حال حاضر که وزارت میراث فرهنگی مجوز مطالبه می‌کند، شرکت‌ها اساسنامه‌ای که بر مبنای موضوع فعالیت گردشگری باشد، در اختیار ندارند. این مثل حکایت مرغ و تخم‌مرغ است. وزارت میراث فرهنگی ابتدا باید مجوز را صادر کند تا استارتاپ‌ها و شرکت‌ها بتوانند موضوع اساسنامه خود را بر آن اساس تنظیم و اصلاح کنند.»

نبود سامانه ثبت درخواست و اطلاعات و نامشخص بودن سازوکار اجرای شیوه‌ نامه ساماندهی کسب و کارهای گردشگری در فضای مجازی از دیگر مواردی بود که به گفته بنیان‌گذار استارتاپ جاجیگا باید به صورت مدون و چارچوب‌دار و به سرعت تدوین شود تا استارتاپ‌ها و کسب و کارهای نوپای گردشگری دچار معضلاتی مثل تفسیرهای متضاد و اعمال سلیقه‌‌ در ارکان اجرایی سازمان‌های میراث فرهنگی استان‌ها نشوند.»

تعریف تور در شیوه نامه ساماندهی کسب و کارهای گردشگری در فضای مجازی مشخص شود

سروش سعادت، بنیان‌گذار پلتفرم آنلاین گردشگری سلامت آرتور۲۴ نیز در این نشست پیشنهاد داد که تعریف تورگردانی در شیوه‌نامه ساماندهی کسب و کارهای گردشگری در فضای مجازی اصلاح شود تا دست استارتاپ‌های گردشگری بازتر شود. سعادت با تاکید بر اینکه همراهان بیمار در فرآیند دریافت خدمات درمانی از مصادیق تورگردانی نیست، اظهار کرد: «وزارت میراث فرهنگی باید صراحتا این مسئله را در شیوه نامه خود اعلام کند.» سپردن تضمین معتبر ۵۰ میلیون تومانی و ارائه تعهدنامه محضری نیز از دیگر مواردی بود که به باور بنیان‌گذار استارتاپ آرتور ۲۴ گنجاندن آن در شیوه‌نامه، خطایی بزرگ است که هیچ توجیه منطقی ندارد.

در نشست کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران، علاوه بر سخنرانان، شرکت‌کنندگان دیگری از جمله، مهرداد ناطقی، بنیان‌گذار استارتاپ تریپ‌ساز، کتایون سپهری، فعال اکوسیستم استارتاپی، عاطفه هاشمی، بنیان‌گذار کسب و کار آنلاین روچ، محمد پورانی از استارتاپ چمدونم، سحر بختیاری از استارتاپ آوایار، آرزو خسروی از استارتاپ فرش‌آنلاین، علی اکبر عبدالمالکی، رییس کمیسیون گردشگری اتاق ایران، مجید حسینی‌نژاد رییس کمیسیون گردشگری اتاق تهران، سجاد غرقی عضو هیئت نمایندگان اتاق تهران، ندا صالحی از مدرسه کسب‌وکار اتاق تهران، و همینطور شخصیت‌های دیگری ازجمله دکتر آرش انیسیان، افسانه احسانی، مهرداد شیرازی، زهرا طالبی‌زاده، و… نیز حضور داشتند.

در سالی که چیزی تا پایان آن نمانده، سازمان‌ها و نهادهای جهانی شیوه‌ها و دستورالعمل‌های برگزاری رویدادها، نشست‌ها و نمایشگاه‌های خود را متناسب با شرایط همه‌گیری ویروس کرونا و بحران‌های متعدد حاصل از آن تغییر دادند. هدف این بود که ارتباط با جامعه مخاطب و مشتریان، مشتریان احتمالی و نیز کارکنانشان حفظ شود. با آنکه امیدواری‌ها نسبت به رونق گردشگری در سال آینده رفته‌رفته پررنگ‌تر می‌شود، همچنان پیش‌بینی نشست‌ها و رویدادی جهانی حوزه گردشگری کاری دشوار است. مجموعه American Express Meeting & Events که خود از زیرمجموعه‌های سازمان American Express Global Business Travel است، در ماه سپتامبر از ۵۶۰ متخصص برگزاری رویداد گردشگری از ۳۷ کشور جهان درباره آینده رویدادهای مرتبط با صنعت گردشگری سال ۲۰۲۱ نظرخواهی کرده است. نتایج این بررسی حکایت از آن دارد که در آینده رویدادهای مرتبط با صنعت توریسم مجددا از سر گرفته خواهند شد. البته با یک تغییر بزرگ: رویدادهای مجازی به تقویم‌ صنعت گردشگری نیز راه یافته‌اند.

رویدادهای گردشگری سال 2021
برگزاری رویدادهای گردشگری سال ۲۰۲۱ تاحدود زیادی تحت‌الشعاع شیوع ویروس کرونا است

مسائل بهداشتی همچنان در اولویت

هرچند حلقه‌های آموزشی صنعت گردشگری دیگر به شکل گذشته برگزار نمی‌شوند، برگزار‌کنندگان این‌گونه برنامه‌ها تعاریف تازه‌ای از بهداشت و ایمنی ارائه داده‌اند. دغدغه حفظ سلامتی و ایمنی در برابر ویروس کرونا در این بخش از صنعت گردشگری نیز جدی است. به این معنا که کاربردهایی جدید برای فناوری‌ها تعریف کرده‌اند تا با کمک آنها برنامه‌های مجازی، ترکیبی و حضوری را با امنیت بالاتری برگزار کنند.

پلتفرم‌های برگزاری نشست‌های آنلاین در این مدت، مزایا و محدودیت‌های خود را نشان دادند و اکنون برگزارکننده‌ها به دنبال ایده‌هایی جدید هستند تا نقطه ضعف‌های نشست‌های مجازی را برطرف کنند. هرچند برای هر فناوری جدید باید هزینه‌هایی پرداخت کرد. گزارشی که از شرکت‌کنندگان در برنامه‌ها و رویددادهای آنلاین گردشگری به دست آمده، حاکی از آن است که ۳۵ درصد برنامه‌های مجازی و نیز ترکیبی، به پشتیبانی کامل برگزارکنندگان بستگی دارد. با توجه به اینکه افزایش نرخ سفر در سال ۲۰۲۱ در مناطق مختلف متفاوت خواهد بود، پیش‌بینی می‌شود برگزاری نشست‌های ترکیبی مجازی و حضوری بیش از جلسات کاملا حضوری باشد.

اما برگزاری نشست‌های مجازی چه چالش‌های دیگری را پیش روی ما قرار می‌دهد؟ در پاسخ به این سوال ۴۰ درصد شرکت‌کنندگان به کم‌تجربگی افراد در برخورد با این شیوه جدید اشاره کردند، ۳۲ درصد گفته‌اند مشکلات زیرساختی فناورانه دارند و ۱۸ درصد کم‌توجهی شرکت‌کنندگان را مشکل اصلی این نشست‌ها دانسته‌اند.

جراردو تجادو، معاون و مدیر روابط عمومی American Express Meeting & Events می‌گوید: «ارزش سازمان‌های جهانی گردشگری همچنان به برگزاری نشست‌هایشان وابسته است و این حقیقت را به روشنی می‌توان از تغییر وضعیت سریع این نشست‌ها از حالت حضوری به مجازی در سال گذشته مشاهده کرد.» او اضافه می‌کند: «پیامی که در پیش‌بینی‌های سازمان ما به وضوح مشخص است، ضرورت ادامه یافتن رویدادهای گردشگری سال ۲۰۲۱ است. طرفین تمایل دارند به محض اینکه امکان برگزاری نشست‌های حضوری برقرار شود، دوباره در سایه امنیت، به این شیوه روی بیاورند و در این بین، نشست‌های ترکیبی واسطه بازگشت به شرایط سابق خواهند بود.»

رویدادهای گردشگری سال 2021
کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند به احتمال زیاد رویداد گردشگری نیمه دوم سال آینده وضعیتی بهتر خواهند داشت

محتوای رویدادهای گردشگری سال ۲۰۲۱

برگزارکنندگان رویدادهای گردشری در سال ۲۰۲۱، نیاز به برگزاری جلسات حضوری را با پیش‌بینی موارد مورد نیاز در بودجه سالانه، به حداقل می‌رسانند. در این بین هرچند هزینه پرواز و اقامت مسافران همچنان شناور است و به نرخ ثابتی نمی‌رسد، مسافرانی که زودتر اقامت خود را رزرو کنند از امتیازاتی برخوردار خواهند شد.

بیشتر مسائل در سال جدید همچنان حول محور ایمنی و سلامتی خواهد بود. ۶۸ درصد شرکت‌کنندگان در نشست‌ها اعلام کرده‌اند که برای آنها دو مسئله امنیت و سلامت در برگزاری جلسات حضوری در اولویت است. این در حالی است که ۵۹ درصد آن‌ها به امکان تغییر زمان پروازها و اقامت‌شان در صورت نیاز اشاره کرده اند. درباره مسئله مکان برگزاری رویدادهای گردشگری در سال ۲۰۲۱، ۷۷ درصد شرکت‌کنندگان به اهمیت اقامت و نیز توجه به فاصله اجتماعی اشاره کرده‌اند و ۵۲ درصد پاسخ‌دهندگان، مسئله اصلی را چک‌کردن شرکت‌کنندگان در جلسات و رویدادها از نظر ابتلا به بیمای و اطمینان از سلامت آنها دانسته‌اند.


این مطلب نیز برای خواندن پیشنهاد می‌شود: مهمترین نمایشگاه ها و جشنواره های گردشگری جهان


در تضاد با این عدم قطعیت و تغییرات زیاد برنامه مسافران، برگزارکنندگان رویدادهای گردشگری در سل ۲۰۲۱ تمهیداتی ویژه برای لغو رزرو‌ها بدون پرداخت جریمه در نظر گرفته‌اند و نسبت به گذشته منعطف‌تر شده‌اند. در سطح جهانی، انتظار می‌رود رویدادهای کوچکتر که به صورت محلی و منطقه‌ای برگزار می‌شوند، ۲۱ درصد زودتر از سایر نشست‌ها و گردهم‌آیی‌ها به حالت حضوری برگردد و در درجه بعد نیز نشست‌های کوچک بین‌المللی با ۱۸ درصد افزایش قرار دارد.

برگزاری حضوری رویدادها
کشورها صورت جدی در حال برنامه‌ریزی‌های فراهم کردن شرایط برگزاری رویدادهای گردشگری حضوری هستند

رویکردهای منطقه‌ای به رویدادهای گردشگری سال ۲۰۲۱

پیش‌بینی‌های American Express Meeting & Events در سال ۲۰۲۱ چه جریان‌هایی را در برنامه مناطق مختلف جهان مشاهده کرده است؟ اکنون نگاهی به کشورها و مناطق مختلف می‌اندازیم تا ببینیم در سال آینده هر کدام چگونه رویدادهای گردشگری را برگزار خواهند کرد.

رویدادهای گردشگری اروپا

نتیجه تحقیقات نشان می‌دهد که نیمی از رویدادهای گردشگری اروپا در سال آینده به صورت حضوری برگزار خواهند شد. رویدادهای ترکیبی نیز افزایش خواهند یافت و در مقابل تعداد نشست‌های کاملا مجازی کمتر از سال ۲۰۲۰ خواهد بود. یعنی کشورها برنامه‌ریزی‌های جدی‌تری برای فراهم کردن شرایط رویدادهای گردشگری حضوری انجام خواهد شد. ۷۷ درصد پاسخ‌دهندگان اروپایی اعلام کرده‌اند که مقررات مشخصی برای برگزاری گردهم‌آیی‌ها و حضور در آن‌ها وضع کرده‌اند. این رقم بالاترین عدد در پاسخ به سوال نسبت به سایر مناطق بوده است. ۵ کانون اصلی برگزاری رویدادهای گردشگری منطقه اروپا عبارتند از مادرید، پاریس، بارسلونا، لندن و برلین.

برگزاری نمایشگاه حضوری
براساس پیش‌بینی‌ها نیمی از نمایشگاه‌ها و رویدادهای گردشگری در اروپا حضوری خواهند بود

با وجود محدودیت‌های پیش‌بینی شده و عدم قطعیت شرایط، بیشتر پاسخ‌دهندگان، درباره برگزاری سالم و ایمن رویدادهای گردشگری در سال ۲۰۲۱ اظهار خوشبینی کرده‌اند. در مقیاس ۱ تا ۱۰، ۱۲ درصد پاسخ‌دهندگان بسیار خوشبین بوده‌اند. یعنی به ارقام ۸ تا ۱۰ رای داده‌اند. ۷۲ درصد اعداد ۴ تا ۷ را انتخاب کرده‌اند و در میانه این طیف قرار گرفته اند؛ و تنها ۱۵ درصد نسبت به برگزاری رویدادهای گردشگری در سال ۲۰۲۱ بدبین بوده و اعداد ۱ تا ۳ را انتخاب کرده‌اند.

رویدادهای گردشگری امریکای شمالی

پاسخ‌گویان امریکایی معتقدند که تقریبا یک چهارم رویدادهای گردشگی سال ۲۰۲۱، حداقل به صورت نیمه‌مجازی خواهند بود. همچنین این رویدادها در مقیاس کوچک برگزار خواهند شد و به صورت محلی یا مجازی به گونه‌ای برنامه‌ریزی می‌شوند که نیازمند استفاده از پرواز یا اقامت در هتل نباشند. آن‌ها پیش‌بینی می‌کنند که ۴۵ درصد از رویدادهای مجازی یا ترکیبی به وسیله پلتفرم‌های وب کنفرانس و ۲۷ درصد آن‌ها از طریق اپلیکیشن‌های تلفن همراه انجام شوند.

انتظار می‌رود در امریکا، بیشتر رویدادهای گردشگری به صورت ساده و در مقیاس کوچک برگزار شوند و در کانادا نیز گمان می‌رود این نشست‌ها در قالب ملاقات اعضای تیم‌های داخلی سازمان باشد. بیشتر پاسخ‌گویان در این منطقه اعتقاد دارند که برگزاری رویدادهای گردشگری کنفرانسی کاهش داشته باشد اما نشست‌های اعضای اصلی و نشست‌های نظارتی به عقیده ۳۶ درصد این افراد، همچنان برگزار خواهند شد. پیش‌بینی می‌شود شهرهای اورلاندو، لاس وگاس، نیویورک سیتی، واشنگتن و دالاس پنج کانون اصلی برگزاری این نشست‌ها در امریکا باشند.

رویدادهای گردشگری سال 2021 در فضای باز
به دلیل محدودیت‌های کرونا پیش‌بینی می‌شود رویداد گردشگری کوچک، محلی و در فضای باز با استقبال بیشتری روبرو شوند

رویدادهای گردشگری امریکای جنوبی و مرکزی

پرسش‌شوندگان در منطقه امریکای مرکزی و جنوبی بیش از سایر مناطق مورد پژوهش نسبت به برگزاری سالم و ایمن نشست‌ها در سال جدید خوش بین هستند. ۷۶ درصد برگزارکنندگان رویدادهای گردشگری معتقدند در منطقه آن‌ها فرصت‌های شغلی و نیز تخصصی شدن صنعت برگزاری رویدادهای گردشگری رشدی عالی داشته است. با وجود محدودیت‌هایی که در حجم منابع و بودجه‌های کشورها به دلیل مشکلات اقتصادی ایجاد شده، ۴۱ درصد پاسخ‌دهندگان معتقدند که شرکت آن‌ها هزینه بیشتری را صرف برگزاری رویداد‌های گردشگری سال ۲۰۲۱ خواهد کرد. این بالاترین نرخ در پاسخ‌گویی مثبت به این سوال در بین سایر مناطق بررسی شده پژوهش است. ۵ مقصد اصلی برای برگزاری رویدادهای گردشگری این منطقه در سال ۲۰۲۱ عبارتند از: مکزیکو سیتی، بوینس‌آیرس، مریدا، سائوپائولو و بوگاتا که از منظر جغرافیایی نماینده چهار کشور در این حوزه هستند.

رویدادهای گردشگری آسیا و اقیانوسیه

رویه مثبت‌اندیشی در نیمه دوم سال ۲۰۲۰ در این منطقه محسوس است و ۱۶ درصد پرسش‌شوندگان گفته‌اند رویدادهای گردشگری سال ۲۰۲۱ را به صورت حضوری برگزار خواهند کرد. این در حالی است که تقریبا نیمی از پاسخ‌گویان یعنی ۴۷ درصد آن‌ها درباره برگزاری تعداد محدودی از رویدادهای گردشگری کوچکتر در هفته‌های پایانی سال ۲۰۲۰ اطمینان دارند. فعالان برگزاری رویدادهای گردشگری این منطقه همچنین درباره استفاده از ابزارهای تکنولوژی در این زمینه نظر بسیار مثبتی دارند و ۶۴ درصد آن‌ها، سال ۲۰۲۱ را با توجه به گسترش استفاده از تکنولوژی در برگزاری رویدادها و نشست‌ها، سالی پر رونق پیش‌بینی می‌کنند.

رویدادهای گردشگری در فضای آنلاین
رویداد گردشگری در بسیاری از کشورها در سال آینده ترکیبی از حضوری و مجازی خواهد یود

پاسخگویان در چین و هنگ‌کنگ پیش‌بینی کرده‌اند رویدادهای گردشگری سال ۲۰۲۱ در همه اشکال آن، در سراسر جهان از نظر تعداد افزایش یابد. در بین برگزارکنندگان نیز، در این منطقه ۴۳ درصد انتظار دارند تعداد نشست‌های کوچک‌تر میان تولیدکننده و مصرف‌کننده یا مشاوران و مشتری‌ها افزایش داشته باشد. در همین حال ۴۹ درصد معتقدند جلسات داخلی اعضای تیم‌های شرکت‌ها و کسب و کارهای مرتبط به حوزه گردشگری افزایش بیشتری خواهد داشت.

اتاق مشترک ایران و ایتالیا وبیناری بین‌المللی در زمینه گردشگری برگزار می‌کنند. موضوع این رویداد «گردشگری و اقتصاد» است و اتاق مشترک ایران و ایتالیا و کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران بانیان برگزاری آن هستند. در وبینار بین المللی گردشگری ایران و ایتالیا که روز جمعه ۳۰ آبان برگزار می‌شود، مقام‌های سیاسی و دیپلماتیک، و مدیران و کارشناسان ایرانی و ایتالیایی حضور دارند که راه‌های توسعه همکاری مشترک دو کشور در زمینه گردشگری را به ویژه برای دوران پس از همه‌گیری ویروس کرونا و احیای مجدد صنعت گردشگری در قالب سخنرانی‌ و پنل‌های تخصصی بررسی می‌کنند.

وبینار بین المللی گردشگری ایران و ایتالیا یک روزه است و در آن طبق برنامه‌ریزی‌ها، ابتدا رئوسا و نمایندگان سیاسی و هیئت‌های دیپلماتیک دو کشور و از جمله سفیر ایران در ایتالیا، نماینده سفیر ایتالیا در تهران و دبیران اتاق‌های بازرگانی ایران و ایتالیا و همینطور رئوسای آژانس توسعه تجارت ایتالیا و ایران سخنرانی کنند.

در بخش تخصصی‌تر وبینار بین المللی گردشگری ایران و ایتالیا، در قالب ۳ پنل تخصصی گفت‌وگوی چهره به چهره آنلاین موضوعات کلیدی صنعت گردشگری نظیر «جایگاه گردشگری در برنامه توسعه اقتصادی»، «تاثیر گردشگری در رشد کارآفرینی مستقیم و غیرمستقیم»، و «چگونگی پایداری صنعت گردشگری در شرایط سخت کنونی و برنامه‌ریزی برای دوران پساکرونا» با حضور مدیران و کارشناسان اقتصاد و گردشگری ایرانی و ایتالیایی بررسی می‌شود.

در دو پنل Stage Meeting نیز فعالان اقتصادی و گردشگری درباره «نقش و توسعه گردشگری فرهنگی در اشتغال ملی و منطقه‌ای»، «تاثیر گردشگری الکترونیک و استارتاپ‌ها در جلوگیری از سقوط صنعت گردشگری در فضای فعلی و رشد آن در دوران پساکرونا»، به بحث و تبادل دیدگاه خواهند پرداخت.

برای مشاهده برنامه کامل زمان‌بندی و جزئیات سخنرانی‌ها و پنل‌های تخصصی وبینار بین المللی گردشگری ایران و ایتالیا، به این لینک مراجعه کنید. همچنین لیک مشاهده این رویداد را به زودی در دسترس علاقمندان قرار می‌دهیم.

نشست کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و گردشگری تهران با فعالان استارتاپ‌ها و کسب و کارهای آنلاین میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برگزار شد، در این جلسه آنلاین که موضوع آن سهم ایران از بازار گردشگری چین بود. حاضران معتقد بودند که بازار هر دو کشور برای طرفین ناشناخته است و به همفکری درباره راه‌های توسعه همکاری‌های بین‌المللی در زمینه گردشگری و صادرات محصولات کسب و کارهای آنلاین در حوزه گردشگری و صنایع دستی پرداختند. فرصت‌ها و مختصات بازار گردشگری چین، ملاحظات حضور کسب و کارهای آنلاین گردشگری در این بازار بررسی شد.

بازاریابی گردشگری سلامت ایران با تولید محتوای چینی

بنیان‌گذار استارتاپ آریامدتور با مروری بر آمارهای منتشر شده درباره صنعت گردشگری سلامت چین گفت: «براساس برآوردهای بین‌المللی چین در سال ۲۰۱۹ حدود ۴ میلیون گردشگر سلامت به کشورهای مختلف صادر کرده و عموما نیز مقاصد آن‌ها کشورهایی مانند ژاپن، کره جنوبی، آمریکا، تایوان، هند و… بوده است.» هادی شجاری با اشاره به ورود محدود گردشگران سلامت از مبدا چین به ایران، اظهار کرد: «سال گذشته از حدود ۱۱۵ کشور مختلف گردشگران سلامت پذیرش کردیم اما تعداد معدودی گردشگر چینی وارد ایران شدند که یکی از دلایل آن شناخت محدود گردشگران چینی از بازار ایران است.»

شجاری با یادآوری این نکته که گردشگران چینی به زبان و فرهنگ کشورشان متعهد هستند اما در مقابل تسلطی بر زبان انگلیسی ندارند، افزود: «تنها راه ورود به بازار گردشگری سلامت چین داشتن وبسایت به زبان چینی است.» شجاری با اشاره به شمار بالای گردشگران سلامت چین یادآور شد: «اغلب گردشگران سلامت چین برای جراحی‌های زیبایی به کشورهای دیگر و به خصوص کره جنوبی سفر می‌کنند.»

مصطفی حسینی:

در حوزه تجارت به دلیل دورافتادگی چند دهه‌ای ایران از دنیا، بازرگانان ایرانی خلق و خو و رفتار حرفه‌‌ای را از دست داده‌اند و این حقیقتی تلخ است. تصور می‌کنم یکی از اتفاق‌هایی که می‌تواند وضعیت ما را عوض کند، در هم آمیختگی با اقتصاد و تجارت جهانی است.

به گفته بنیان‌گذار استارتاپ آریامدتور، ایران در زمینه جراحی‌های زیبایی ظرفیت‌های مناسبی دارد که کسی از آن استفاده نمی‌کند.» شجاری یکی از امتیازهای مثبت ایران را وجود خطوط پروازهای مستقیم به مقصد چین و بالعکس دانست و گفت: «در گذشته پرواز مستقیم هفتگی میان ایران و چین برقرار بود اما در ماه‌های اخیر با شیوع ویروس کرونا تعداد پروازها کمتر شده است. با این حال اگر پروازهای مستقیم مجددا برقرار شوند، امتیازی بزرگ برای استفاده از بازار گسترده چین پیش روی کسب و کارهای آنلاین گردشگری قرار می‌گیرد.»

مشارکت و هم‌افزایی جمعی لازم است

دبیر کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران نیز با بیان اینکه گردشگران سلامت چین در سال ۲۰۱۸ حدود ۱۳۰ میلیون دلار در کره جنوبی خرج کرده‌اند، اظهار کرد: «کره جنوبی شهر بوسان را به قطب گردشگری سلامت تبدیل کرده و با جدیت نیز مشغول تبلیغ و بازاریابی برند گردشگری سلامت خود هستند.» رضا جمیلی با اشاره به برگزاری جلسه‌های کارگروه گردشگری ایران و چینن، گفت: «هواپیمایی ماهان اعلام آمادگی کرده که برای استارتاپ‌ها و کسب و کارهای نوآور و پلتفرم‌های آنلاین گردشگری متقاضی مشارکت در بازار گردشگری چین امتیازات و بسته‌های خدماتی خاصی ارائه کند.» وی افزود: «به رغم ظرفیت‌های مناسبی که ایران دارد، از بازار بکر گردشگران سلامت چین غفلت شده اما می‌توان با مشارکت و هم‌افزایی جمعی فرصت‌های مناسبی برای ارزش آفرینی از گردشگران سلامت چین به دست آورد.»

کسب و کارهای گردشگری با شناخت وارد بازار چین شوند

مصطفی حسینی، صادرکننده صنایع دستی ایران به چین نیز در این نشست تجربه خود از مراودات تجاری با طرفین چینی را به شرکت‌کنندگان در جلسه ارائه کرد. وی با تاکید بر اینکه حضور در بازار گردشگری چین مستلزم شناخت ادبیات و فرهنگ و اقتصاد و ویژگی‌های رفتاری و اولویت‌های مردم و اتخاذ رویکردهای بلندمدت است، اظهار کرد: «حضور در بازار گردشگری و صنایع دستی چین به سادگی ممکن نیست و چون از نظر تجاری ویژگی‌های خاصی دارد، موفقیت در آن به عوامل زیادی بستگی دارد که مهمترین پیش‌نیاز مطالعه و بررسی دقیق بازار این کشور است.»

وی با اشاره به جنگ تجاری میان چین و آمریکا گفت: «این جنگ ریشه در تمایل چینی‌ها به ابرقدرت شدن جهان دارد و دنیا نیز نشانه‌های این موضوع را دریافته است. نیز در ایران باید خودمان را آماده کنیم که از فرصت به دست آمده استفاده کنیم.» حسینی با یادآوری اینکه وضع اجتماعی و فرهنگی مردم چین در حال عوض شدن است، تصریح کرد: «از نظر تجاری بازار چین به شدت جذاب است و اقتصاد این کشور نیز در هر دو زمینه سخت‌افزاری و نرم‌افزاری در حال رشد است. معنای این رشد آن است که وضع اقتصادی و رفاهی مردم بهبود یافته و به مصرف‌گرایی نیز اقبال نشان می‌دهند.»

دکتر آرش انیسیان:

در شرایط کنونی بهترین راه آن است که کنسرسیوم‌های مختلف تولید و صادرات و سرمایه‌گذاری با مشارکت جمعی تاسیس کرد که به نظر می‌رسد کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران در این زمینه نقشی برجسته خواهد داشت.

وی با بیان اینکه دولت چین در ابعاد اقتصاد کلان رویکرد مصرف‌گرایی را تبلیغ می‌کنند، اضافه کرد: «در مانیفست جدید دولت چین که چندی پیش منتشر شد، به صراحت اعلام شده که اقتصاد این کشور صادرات و واردات کالاهی باکیفیت را هدف‌گذاری کرده است.» وی برگزاری نمایشگاه واردات در شانگهای را یکی از نشانه‌های رویکرد جدید در میان حکام و زمامداران چین بیان کرد و گفت: «اکثر شرکت‌های بزرگ جهان به رغم تمام محدودیت‌ها در نمایشگاه واردات این کشور غرفه دارند ما نیز در چهار سال گذشته با حضور در نمایشگاه‌های مختلف و شناخت سلایق و ادبیات تجاری مردم چین، همکاری‌های تجاری بین‌المللی با بیزنس‌های چینی را نیز دنبال کرده‌ایم.»

حسینی با بیان اینکه مجموعه آن‌ها طیف‌های مختلفی از صنایع دستی سنتی و مدرن را پوشش می‌دهد و محصولات متنوعی به بازار چین صادر می‌کند، به آسیب‌شناسی نوع رفتار صاحبان کارگاه‌ها و کسب و کارهای صنایع دستی پرداخت و گفت: «در حوزه تجارت به دلیل دورافتادگی چند دهه‌ای ایران از دنیا، بازرگانان ایرانی خلق و خو و رفتار حرفه‌‌ای را از دست داده‌اند و این حقیقتی تلخ است. تصور می‌کنم یکی از اتفاق‌هایی که می‌تواند وضعیت ما را عوض کند، در هم آمیختگی با اقتصاد و تجارت جهانی است.» به گفته این صادرکننده محصولات صنایع دستی، برخی از کسب و کارهای صنایع سنتی نوعی تنگ‌نظری دارند و فکر می‌کنند که سود اصلی را صادرکننده می‌برد.

وی اضافه کرد: «فضا و شرایط برای صادرات صنایع دستی ایران متاسفانه تعاملی و همدلانه نیست و همین مسئله نیز مشکلات جدی برای عرضه محصولات صنایع دستی ایران ایجاد کرده است.» حسینی با تاکید بر اهمیت تعامل و هم‌افزایی صاحبان کسب و کارهای صنایع دستی و حضور آن‌ها در نمایشگاه‌ها و جشنواره‌های مرتبط با صنعت گردشگری در چین گفت: «باید با تعامل جمعی در بازار گردشگری چین حضور یافت اما پیش از آن لازم است دانش لازم را کسب کرد و عمق بازارهای این کشور را سنجید. چرا که کشتی گرفتن با این بازار سخت است و پیچیدگی‌های خاص خود را دارد. به همین دلیل کسب و کارها باید شناخت کامل و ترکیبی از چند کالای متنوع صنایع دستی پا به میدان بگذارند و به داد و ستد بپردازند.»

زنجیره تامین در حوزه صنایع دستی راهگشاست

دکتر آرش انیسیان، رئیس بیمارستان ابن‌سینا نیز در این نشست با اشاره به اهمیت تشکیل زنجیره تامین در حوزه صادرات گردشگری سلامت و صنایع دستی کشور اظهار کرد: «در زنجیره تامین برای اینکه کالا و خدمات را تامین کنیم و به دست مصرف‌کننده برسانیم باید شبکه‌ای وجود داشته باشد که به طور منظم و به موقع کالا و خدمات را با قیمتی رقابتی و قابل قبول عرضه کند.»

هادی شجاری:

سال گذشته از حدود ۱۱۵ کشور مختلف گردشگران سلامت پذیرش کردیم اما تعداد معدودی گردشگر چینی وارد ایران شدند که یکی از دلایل آن شناخت محدود گردشگران چینی از بازار ایران است

وی با اشاره به حضور کسب و کارهای متنوع در صنایع مختلف وابسته به گردشگری، گفت: «کسب و کارهای گردشگری چندان از یکدیگر خبر ندارند و ارتباطی ندارند اما در زنجیره تامین نیاز است باید تقسیم کار تخصصی صورت گیرد و نقش آفرینان مختلف را مجاب کرد که وارد فضای همکاری مشترک شوند تا علاوه بر اینکه منافع بیشتری کسب کنند، هزینه‌ و ریسک کمتری متحمل شوند.» به گفته انیسیان بعد از تشکیل ساختار مناسب، می‌توان در قالب انجمن‌ها و نهادهای مختلف مسائل رگولاتوری را نیز پیش برد و آن را وارد برنامه‌های توسعه‌ای کرد. وی افزود: «در زنجیره تامین اولین گام این است که هر کسب و کاری توانمندی‌های خود را اعلام و مشخص کند چه کاری می‌تواند انجام دهد.»

انیسیان تصریح کرد: «باید احساس عدالت را در میان اعضای زنجیره تامین اعم از تولیدکننده، تامین‌کننده، صادرکننده و در نهایت فروشنده نهایی در کشور مقصد ایجاد کرد.» وی با اشاره به تاثیر شیوع ویروس کرونا بر صنعت گردشگری گفت: «در شرایط کنونی بهترین راه آن است که کنسرسیوم‌های مختلف تولید و صادرات و سرمایه‌گذاری با مشارکت جمعی تاسیس کرد که به نظر می‌رسد کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی تهران در این زمینه نقشی برجسته خواهد داشت.»

کنسرسیوم صادرات گردشگری و صنایع دستی تاسیس شود

مدیر شتابدهنده و سرمایه‌گذاری منش نیز با اشاره به مشکلات کسب و کارهای آنلاین صنایع دستی برای صادرات محصولات گفت: «پیش از هر کاری نیاز است که زنجیره تامین کسب و کارهای صنایع دستی شکل بگیرد که هر کسی جایگاه خود را بشناسد.» کتایون سپهری با تاکید بر اینکه ورودی زنجیره تامین در حوزه کسب و کارهای صنایع دستی تشکیل کنسرسیومی صادراتی مبتنی بر مدل‌های شبیه به یونیدو است، اظهار کرد: «صاحبان کسب و کارهای نوآور صنعت گردشگری می‌توانند شرکتی مشترک تشکیل دهند و پس از آماده‌سازی برنامه‌های صادراتی و راه‌اندازی سایت‌ چند زبانه و…، از تجربه‌های کسانی که دسترسی به بازارهای صادراتی دارند و صاحب تجربه هستند، استفاده کنند تا هزینه‌های صادرات آن‌ها کاهش یابد.»

در این نشست بنیان‌گذاران و صاحبان استارتاپ‌ها و کسب و کارهای آنلاین «روچ»، «خرده نبات»، «پیسو»، «تیست‌ ایران»، «هیچ هاپ»، «تریتا باستان»، «آوای طبیعت پایدار»، «آرتور ۲۴»، رئیس مرکز نوآوری گردشگری دانشگاه جامع علمی کاربردی یزد و تنی چند از فعالان حوزه آنلاین صنایع دستی و گردشگری حضور داشتند.

آخرین خبرها

آگرد در شبکه های اجتماعی

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

تبلیغات

خبرنامه

برای اشتراک رایگان خبرنامه آگردایمیل خود را وارد کنید: